Prawo

Wprowadzenie

PO CO POWSTAŁ TEN PORADNIK?

Idea równości wydawać się może postulatem utopijnym, odwiecznym marzeniem ludzkości, którego realizację niweczą niezmiennie obecne w postawach ludzi uprzedzenia i stereotypy. Należy jednak mieć świadomość, że zjawisko nieusprawiedliwionego niczym nierównego traktowania to łamanie przyrodzonego i niezbywalnego prawa każdego człowieka do godności – jak i szeregu innych podstawowych praw człowieka mających w nim swoje źródło, tj. m.in.: prawa do wolności i bezpieczeństwa, równości wobec prawa, prawa do dobrych warunków pracy, do edukacji czy opieki zdrowotnej. To zachowanie, któremu trzeba się przeciwstawiać. Trzeba bowiem mieć świadomość, że DYSKRYMINACJA JEST ZABRONIONA PRZEZ PRAWO – zarówno przez wewnętrzne ustawodawstwo polskie, jak i prawo międzynarodowe oraz system ochrony praw człowieka funkcjonujący w Unii Europejskiej.

Naszemu poradnikowi przyświeca jeden główny cel: pokazanie, że choć niepokojąco powszechna we współczesnym życiu społecznym i politycznym w Polsce, DYSKRYMINACJA STANOWI ZJAWISKO, KTÓRE MOŻE I POWINNO BYĆ ZWALCZANE. Nierówne traktowanie, molestowanie i szykany ze względu na płeć, wiek, orientację seksualną czy inne cechy związane z tożsamością społeczną  niejednokrotnie powodują u ofiary poczucie bezradności, wycofanie, niską samoocenę, a wreszcie bierne przyzwolenie na niesprawiedliwe zachowanie innych. Taka reakcja to wynik zarówno czynników indywidualnych (sytuacji materialnej i rodzinnej, osobowości, uwarunkowań środowiskowych ofiary), jak i niewiedzy na temat prawnych narzędzi przeciwdziałania dyskryminacji lub powszechnego przekonania o nieskuteczności jakichkolwiek metod, zwłaszcza w odniesieniu do egzekwowania polskiego prawa antydyskryminacyjnego.

Poradnik ten ma spełniać funkcję przewodnika po prawnych instrumentach antydyskryminacyjnych oraz swoistej instrukcji obsługi tychże narzędzi. W przystępny dla większości czytelników sposób, na praktycznych przykładach wskazuje, jaki jest zakres ochrony stworzonej przez obowiązujące przepisy prawa oraz skutki ich stosowania. Mamy nadzieję, że poprzez przyjazną formę i treść nasz poradnik stworzy dostęp do istotnych informacji prawnych i wzorów postępowania w obliczu dyskryminacji, a tym samym impuls do podjęcia kroków w celu ochrony swoich praw.

DLA KOGO POWSTAŁ TEN PORADNIK?

Poradnik kierujemy przede wszystkim do osób narażonych na dyskryminację i jej doświadczających – członków mniejszości  i przedstawicieli większości. Może on okazać się przydatny także dla osób, które są świadkami zachowań dyskryminacyjnych i chcą wiedzieć, w jaki sposób można im się przeciwstawić, używając środków prawnych. Treść tej publikacji ma służyć wszystkim tym, którzy pragną ustrzec się przed inicjowaniem i podtrzymywaniem nierówności w swoim środowisku oraz którzy mają wolę zmiany. Mamy też więc nadzieję, że poradnik okaże się pomocny przede wszystkim w (współ)pracy przedstawicieli i przedstawicielek administracji publicznej oraz organizacji pozarządowych.

JAK KORZYSTAĆ Z PORADNIKA?

Naszą intencją jest, aby poradnik dawał zainteresowanym osobom szybki i bezpośredni dostęp do potrzebnych im wiadomości. Stąd sposobów korzystania z niego może być wiele. Czytelna struktura ułatwia wybór i bezpośrednie dotarcie do pożądanych informacji. Odbiorcy poszukujący pogłębionych treści mogą odnaleźć w tekście odwołania do powiązanych tematycznie fragmentów publikacji oraz źródeł zewnętrznych, w tym Słownika oraz publikacji znajdujących się na portalu rownosc.info , które pozwolą na zapoznanie się z bardziej szczegółowymi opracowaniami.

W pierwszej części publikacji DYSKRYMINACJA – CZY TO MNIE DOTYCZY? przedstawiamy podstawowe zagadnienia związane ze zjawiskiem dyskryminacji i jego przejawami oraz przykłady najczęstszych zachowań dyskryminacyjnych w różnych obszarach – a zatem znajdują się tam odpowiedzi na pytania:

1.1.    CO TO JEST DYSKRYMINACJA?
1.2.    KTO JEST NARAŻONY NA  DYSKRYMINACJĘ?
1.3.    W JAKICH SYTUACJACH JESTEM NARAŻONY / NARAŻONA NA DYSKRYMINACJĘ?

Druga część SPOTKAŁA MNIE DYSKRYMINACJA – CO DALEJ? ma na celu dostarczenie wiedzy na temat funkcjonujących w systemie prawa polskiego mechanizmach obrony przed dyskryminacją. Ma stanowić praktyczną pomoc w podjęciu decyzji o wyborze środka prawnego poprzez przybliżenie warunków oraz możliwych efektach jego zastosowania. Podpowiadamy w nim, JAK PRZYGOTOWAĆ PLAN DZIAŁANIA? I CO MOGĘ ZROBIĆ ZANIM PÓJDĘ DO SĄDU?

Dodatkowo zasady korzystania z danego narzędzia oraz wzory dokumentów można odnaleźć w formie opisu konkretnych przypadków w rozdziale WALKA Z DYSKRYMINACJĄ NA PRZYKŁADACH.

W części BYŁEM / BYŁAM ŚWIADKIEM DYSKRYMINACJI – CO MOGĘ ZROBIĆ? zamieszczamy wskazówki dla osób i organizacji, które chcą aktywnie przeciwstawiać się dyskryminacji, a potrzebujący wsparcia w tej walce odnajdą listę instytucji oraz innych podmiotów działających na rzecz równego traktowania w części  DO KOGO ZWRÓCIĆ SIĘ O POMOC W PRZYPADKU DYSKRYMINACJI?

Zachęcamy do działania i przeciwstawiania się dyskryminacji. Zapraszamy do korzystania z poradnika, a także do przesyłania sugestii na temat jego treści oraz użyteczności na adres [email protected]

 

OPRACOWANIE:
Katarzyna Bogatko, Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego
Anna Drabarz, Fundacja Pomocy Matematykom I Informatykom Niesprawnym Ruchowo
Krzysztof Śmiszek, Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego

STAN PRAWNY NA DZIEŃ 01.05.2013r.

Pobierz poradnik w pliku PDF

 

    następny następny