Bibliografia

Wykluczenie i integracja społeczna w Polsce. Ujęcie wskaźnikowe.

Rok2006
Zasięgmiędzynarodowy
Rodzaj dokumentupublikacja przeglądowa
Rodzaj danychilościowe i jakościowe


Problemy ubóstwa i wykluczenia społecznego, mimo wzmożonych wysiłków społeczności międzynarodowej i poszczególnych państw włożonych w ich zwalczanie, nadal dotykają nasze społeczeństwa. Badania podejmowane w ostatnich kilkunastu latach nad powyższą problematyką prowadzą konsekwentnie do wniosku, że ubóstwo i wykluczenie społeczne to przede wszystkim zjawiska złożone i wielowymiarowe, a przeciwdziałanie im wymaga zintegrowanych podejść i działań różnych podmiotów i aktorów na różnych szczeblach. Jednym z ważnych aspektów spójności społecznej, do której odnoszą się bezpośrednio cele strategiczne UE oraz polityk wspólnotowych, związanych ze zwalczaniem wykluczenia społecznego, jak również ONZ, jest regionalny i lokalny wymiar kumulowania wykluczeń i innych negatywnych zjawisk. Głębokie zróżnicowania regionalne, stanowiąc barierę dla osiągnięcia spójności społeczno-ekonomicznej, podkopują podejmowane wysiłki na rzecz rozwoju w wielu krajach, nie tylko Europy Środkowo-Wschodniej. Problemy związane z regionalnym zróżnicowaniem i marginalizacją niektórych regionów stały się w ostatnich latach przedmiotem szczególnej troski i wsparcia w ramach polityk spójności UE, a rozwój zintegrowanej strategii włączania regionalnego i lokalnego wymiaru do Krajowych Planów Działań, w tym zwłaszcza w zakresie integracji społecznej oraz zatrudnienia – jednym z głównych wyzwań, od których zależy powodzenie realizacji celów Strategii Lizbońskiej. Problemy te mają szczególne znaczenie w obliczu kolejnych poszerzeń Unii Europejskiej.
(z Wprowadzenia)

SPIS TREŚCI
Wprowadzenie

Rozdział 1
Wykluczenie i integracja społeczna a rozwój zrównoważony
1.1. Wprowadzenie
1.2. Czym jest wykluczenie społeczne?
1.2.1. Definicja wykluczenia społecznego
1.2.2. Reakcja na wykluczenie społeczne – polityki integracyjne
1.2.3. Operacjonalizacja pojęcia wykluczenia społecznego
1.3. Czym jest integracja społeczna?
1.3.1. Definicja integracji społecznej
1.3.2. Operacjonalizacja pojęcia integracji społecznej
1.4. Wykluczenie społeczne, kierunki polityki integracyjnej a koncepcja rozwoju zrównoważonego
1.4.1. Zrównoważony rozwój społeczny – jako ramy dla polityki integracji społecznej w podejściu ONZ
1.4.2. Postulowane kierunki polityki społecznej
1.4.3. Rozwój zrównoważony i kierunki polityk integracji społecznej w działaniach UE
1.5. Podsumowanie

Rozdział 2
Monitoring wykluczenia i integracji społecznej – doświadczenia międzynarodowe
2.1. Monitoring procesów społecznych i rozwojowych systemu
Narodów Zjednoczonych
2.1.1. Wykluczenie i integracja społeczna w kontekście Milenijnych Celów Rozwoju ONZ
2.1.2. Monitoring społeczny systemu Narodów Zjednoczonych
2.1.3. Indeksy kompozytowe
2.1.4. Wskaźniki zrównoważonego rozwoju oraz MDG
2.2. Monitoring społeczny śCD
2.2.1. Wykluczenie i integracja społeczna w celach i działaniach śCD
2.2.2. Monitoring procesów wykluczenia i integracji społecznej w ramach śCD
2.3. Bank Światowy wobec problemów ubóstwa i wykluczenia społecznego
2.4. Monitoring wykluczenia i integracji społecznej w ramach Unii Europejskiej
2.4.1. Wskaźniki wykluczenia i integracji społecznej
2.5. Podsumowanie

Rozdział 3
Monitoring wykluczenia i integracji społecznej w krajach Unii Europejskiej
3.1. Wykluczenie społeczne i integracja społeczna w polityce społeczno-gospodarczej państw członkowskich UE
3.2. Systemy monitoringu zjawisk wykluczenia społecznego i polityk integracji społecznej w wybranych krajach UE
3.2.1. Systemy wskaźnikowe
3.2.2. Źródła danych
3.3. Studia przypadku – poszczególne kraje
3.3.1. Finlandia
3.3.2. Włochy
3.3.3. Portugalia
3.3.4. Francja
3.4. Podsumowanie
3.4.1. Najważniejsze wyzwania procesów integracji społecznej
w kontekście rozszerzenia Unii Europejskiej
3.4.2. Milenijne Cele Rozwoju a Proces Integracji Społecznej – w poszukiwaniu platformy integracji systemów monitoringu ONZ i UE

Rozdział 4
Analiza wskaźnikowa wykluczenia i integracji społecznej – propozycja badań w układzie przyczynowo-skutkowym
4.1. Ogólne założenia analizy przyczynowo-skutkowej
4.1.1. Pojęcie wskaźnika i jego poprawność
4.1.2. Możliwe podejścia do analizy wskaźnikowej i wybór metody badawczej
4.1.3. Istota oraz mocne i słabe strony analizy w układzie przyczynowo-skutkowym
4.1.4. Analiza wskaźnikowa w kategoriach ryzyka
4.1.5. Ocena zakresu dotychczasowych zastosowań analizy
4.2. Schemat analizy wskaźnikowej wykluczenia i integracji społecznej w układzie przyczynowo-skutkowym z uwzględnieniem koncepcji zrównoważonego rozwoju
4.2.1. Identyfikacja sekwencji przyczynowo-skutkowych wykluczenia i integracji społecznej
4.2.2. Czynniki determinujące ryzyko wykluczenia społecznego
4.2.3. Przejawy wykluczenia społecznego – skutki działania czynników ryzyka
4.2.4. Skutki przejawów ryzyka wykluczenia społecznego
4.2.5. Reakcja na czynniki, przejawy i konsekwencje wykluczenia społecznego
4.2.6. Integracja społeczna jako skutek reakcji i efekt oddziaływań dla wzmocnienia integracji społecznej i procesu zrównoważonego rozwoju
4.3. Monitoring wykluczenia społecznego i ewaluacja polityk integracji społecznej jako system „zarządzania” ryzykami i procesami
4.4. Ocena zasobów danych w głównych obszarach wykluczenia i integracji społecznej
4.5. Podsumowanie

Rozdział 5
Wstępna analiza wskaźnikowa wykluczenia społecznego w Polsce w latach 2001-2005
5.1. Wskaźniki wykluczenia i ich agregacja
5.2. Analiza obiektywnych wskaźników stanu wykluczenia według województw
5.2.1. Stopień ogólnego wykluczenia społecznego
5.2.2. Stopień wykluczenia z rynku pracy
5.2.3. Stopień wykluczenia z rynku dóbr i usług
5.3. Analiza wskaźników stanu wykluczenia w przekroju czasowym
5.4. Grupowanie województw ze względu na podobieństwo struktur wartości funkcji ryzyka wykluczenia społecznego w Polsce w 2005 roku
5.4.1. Wykluczenie z rynku pracy
5.4.2. Wykluczenie z rynku dóbr i usług
5.5. Analiza subiektywnych wskaźników skutków wykluczenia
5.5.1. Stopień wykluczenia subiektywnego w Polsce w 2005 roku według województw
5.5.2. Analiza subiektywnych wskaźników wykluczenia w przekroju czasowym
5.5.3. Grupowanie województw ze względu na podobieństwo struktur wartości funkcji ryzyka subiektywnych skutków wykluczenia społecznego w Polsce w 2005 roku
5.6. Analiza wskaźników społecznych skutków wykluczenia
5.6.1. Analiza wskaźników społecznych skutków wykluczenia w Polsce według województw w 2005 roku
5.6.2. Analiza wskaźników społecznych skutków wykluczenia w Polsce w przekroju czasowym
5.6.3. Grupowanie województw ze względu na podobieństwo struktur wartości wskaźników społecznych skutków wykluczenia w Polsce w 2005 roku
5.7. Związki wzajemne wskaźników stanu i skutków. Syndromy wykluczenia
5.7.1. Związek obiektywnych wskaźników wykluczenia z jego skutkami subiektywnymi
5.7.2. Związek obiektywnych wskaźników wykluczenia z jego skutkami społecznymi
5.7.3. Syndromy wykluczenia
5.8. Podsumowanie

Rozdział 6
Analiza wskaźnikowa wykluczenia i integracji społecznej na poziomie powiatów z wykorzystaniem statystyki małych obszarów
6.1. Metody statystyki małych obszarów
6.1.1. Zastrzeżenia wobec użycia BAEL i BBGD dla szacowania wskaźników na szczeblu powiatowym
6.1.2. Wykorzystanie statystyki małych obszarów (SAE) w konstrukcji regionalnych wskaźników społecznych w Polsce
6.1.3. Uwagi metodologiczne dotyczące szacowania błędu próby dla estymatorów bezpośrednich na poziomie regionów (na podstawie danych z badań ankietowych)
6.1.4. Modelowanie błędów próby
6.1.5. Błąd próby w domenie dla wskaźników społecznych konstruowanych na podstawie danych z Badania Budżetów Gospodarstw Domowych (Household Budget Survey)
6.1.6. Błąd próby w domenie dla wskaźników społecznych konstruowanych na podstawie danych z Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (Labour Force Survey)
6.2. Powiatowe wskaźniki dochodu i ubóstwa na podstawie danych BBGD
6.2.1. Prezentacja korzyści stosowania metody EBLUP na przykładzie przeciętnego dochodu ekwiwalentnego
6.2.2. Przestrzenne zróżnicowanie wskaźników dochodu między powiatami
6.2.3. Wskaźniki zagrożenia ubóstwem na szczeblu powiatowym
6.3. Powiatowe wskaźniki wykluczenia z rynku pracy na podstawie danych BAEL
6.3.1. Powiatowa analiza wskaźnika bierności zawodowej i bezrobocia
6.3.2. Powiatowa analiza wskaźnika aktywności zawodowej w rozbiciu na podgrupy
6.4. Podsumowanie

Rozdział 7
Analiza procesów integracji społecznej i zrównoważonego rozwoju na poziomie regionalnym i lokalnym – podejście integratywne
7.1. Indeks zrównoważonego rozwoju 203
7.2. Porównanie województw za pomocą indeksów zrównoważonego rozwoju i wykluczenia społecznego
7.2.1. Wartości indeksu zrównoważonego rozwoju
7.2.2. Porównanie województw za pomocą indeksów wykluczenia społecznego
7.2.3. Wykluczenie społeczne a rozwój zrównoważony
7.3. Analiza ładów i obszarów rozwoju województwami
7.3.1. Porównanie województw według obszarów rozwoju ekonomicznego
7.3.2. Porównanie województw według obszarów rozwoju społecznego
7.3.3. Porównanie subindeksów wykluczenia społecznego z wartościami poszczególnych obszarów rozwoju
7.4. Porównanie zmian wartości wskaźników ZR i wykluczenia społecznego w czasie według województw
7.4.1. Województwa o wysokim poziomie rozwoju i niskim stopniu wykluczenia społecznego
7.4.2. Województwa o wysokim poziomie rozwoju i wysokim stopniu obiektywnego wykluczenia społecznego
7.4.3. Województwa o relatywnie dużym stopniu wykluczenia społecznego
7.4.4. Województwa o niskim poziomie rozwoju i wysokim stopniu wykluczenia z rynku dóbr i usług oraz wykluczenia subiektywnego
7.5. Audyt integracji społecznej i zrównoważonego rozwoju w powiatach
7.5.1. Koncepcja i cele audytu
7.5.2. Wybór powiatów do procesu audytowania
7.5.3. Synteza audytów – wnioski analityczne
7.5.4. Audyty wykluczenia społecznego i rozwoju według poszczególnych powiatów
7.6. Podsumowanie

Wnioski
Aneks 1
Składniki wskaźników i źródła danych
Aneks 2
Zasady budowy wskaźników i ich agregacji
Wskaźniki zrównoważonego rozwoju
Aneks 3
Interkorelacje między obiektywnymi wskaźnikami wykluczenia i subiektywnymi wskażnikami skutków wykluczenia
Aneks 4
Wartosci indeksów wykluczenia społecznego
Bibliografia