Bibliografia
Okładla dla

Wielka nieobecna - o edukacji antydyskryminacyjnej w systemie edukacji formalnej w Polsce

Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej

Rok2011
Zasięgogólnopolski
Rodzaj dokumenturaport
Rodzaj danychilościowe i jakościowe
Rodzaj badaniamonitoring
ISBN978-83-933298-0-9
Link do raportu

Obszar Edukacja

Projekt został zainspirowany doświadczeniami członkiń i członków stowarzyszenia z pracy w obszarze edukacji antydyskryminacyjnej, zarówno z młodzieżą, jak i osobami dorosłymi. Wskazywały one, że obecność tematyki antydyskryminacyjnej, równości i różnorodności w systemie edukacji formalnej jest niewielka, a treści przekazywane dzieciom i młodzieży podczas nauki w szkole często stanowią powielenie funkcjonujących stereotypów i uprzedzeń dotyczących różnych grup społecznych zagrożonych dyskryminacją i wykluczeniem społecznym. Jednocześnie, dostępne analizy i badania systemu edukacji formalnej w Polsce wskazują na obecność w systemie edukacji formalnej wielu stereotypowych oraz wykluczających treści dotyczących grup mniejszościowych. Przekaz edukacyjny w Polsce zawiera silnie homogeniczny obraz społeczeństwa polskiego, w którym nie znajdują miejsca realnie istniejący, ale też realnie marginalizowani i wykluczani „inni” – mniejszości etniczne, eligijne, migranci/migrantki, uchodźcy/uchodźczynie, osoby z niepełnosprawnością, osoby nieheteroseksualne.W efekcie tych obserwacji postanowiliśmy szczegółowo zbadać zarówno elementy systemu kształcenia i doskonalenia nauczycieli/nauczycielek, jak i systemu kształcenia dzieci i młodzieży pod kątem tego, w jakim stopniu w obu tych systemach wyposaża się w kompetencje w zakresie edukacji antydyskryminacyjnej dorosłych pracujących w systemie oraz osoby, dla których kształcenie jest obowiązkiem wynikającym z polskiego prawa. Badanie treści podręcznikowych było dla nas istotne także ze względu na fakt, że zgodnie z zaleceniami Pełnomocnika Rządu ds. Równego Traktowania oraz Ministra Edukacji Narodowej rzeczoznawcy akceptujący podręczniki do użytku szkolnego powinni zwracać szczególną uwagę na konieczność analizy treści znajdujących się w podręcznikach pod kątem równego traktowania oraz przeciwdziałania dyskryminacji ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię lub wyznanie, poglądy polityczne, wiek, orientację seksualną, stan cywilny i rodzinny. Wyniki badania, przedstawione w niniejszym raporcie, wskazują jednak, że takie działania osób odpowiedzialnych za dopuszczenie podręczników mają charakter sporadyczny i nie stanowią istotnej kwestii podczas analizy i oceny proponowanych młodzieży treści.
(ze Wstępu)


SPIS TREŚCI
Wstęp, Małgorzata Jonczy-Adamska

1. O projekcie „Wielka nieobecna”, Małgorzata Jonczy-Adamska

2. Metodologia badań, Marta Abramowicz, Marta Rawłuszko

3. Analiza systemu kształcenia nauczycieli
3.1 Standardy kształcenia i doskonalenia nauczycieli. Analiza rozporządzeń Ministerstwa Edukacji Narodowej, Magdalena Chustecka
3.2 Opinie ekspertek/ekspertów o systemie kształcenia i doskonalenia nauczycieli, Magdalena Chustecka
3.3 Analiza oferty kształcenia w formie studiów podyplomowych, Michał Pawlęga
3.4 Analiza oferty Ośrodka Rozwoju Edukacji (ORE), Michał Pawlęga
3.5 Opinie ekspertek/ekspertów o edukacji antydyskryminacyjnej, Michał Pawlęga
3.6 Analiza oferty placówek doskonalenia nauczycieli, Agata Teutsch

4. Analiza systemu kształcenia obowiązkowego dzieci i młodzieży
4.1 Analiza podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, Małgorzata Jonczy-Adamska
4.2 Analiza podręczników i podstawy programowej – przedmiot język polski, Michał Pawlęga
4.3 Analiza podręczników i podstawy programowej – przedmiot historia, Marcin Dziurok
4.4 Analiza podręczników i podstawy programowej – przedmiot wiedza o społeczeństwie, Małgorzata Jonczy-Adamska
4.5 Analiza podręczników i podstawy programowej – przedmiot wychowanie do życia w rodzinie, Magdalena Chustecka
4.6 Opinie nauczycieli o edukacji antydyskryminacyjnej w szkole, Marta Abramowicz, Agnieszka Bratkiewicz

5. Najważniejsze wnioski i rekomendacje, Marta Abramowicz, Małgorzata Jonczy-Adamska

6. Aneks. Narzędzia badawcze, Marta Abramowicz, Marta Rawłuszko
6.1 Załącznik 1. Szczegółowe pytania badawcze
6.2 Załącznik 2. Klucz kategoryzacyjny 1
6.3 Załącznik 3. Klucz kategoryzacyjny 2

7. Przewodnik po narzędziach edukacji antydyskryminacyjnej
7.1 Wprowadzenie, Ewa Furgał
7. 2 Projekty społeczne
7. 3 Publikacje
7. 4 Literatura uzupełniająca
7. 5 Filmy
7.6 Strony internetowe

8. Biogramy autorów i autorek raportu

9. Informacja o Towarzystwie Edukacji Antydyskryminacyjnej