Bibliografia

Uprzedzenia etniczne w Polsce. Raport z ogólnopolskiego sondażu Polish Prejudice Survey 2009

Centrum Badao nad Uprzedzeniami: Wydział Psychologii, Uniwersytet Warszawski,

Rok2009
Zasięgogólnopolski
Rodzaj dokumenturaport
Rodzaj danychilościowe i jakościowe
Rodzaj badanianaukowe
Link do raportu

Obszar Nauka

Badania uprzedzeń mają długą tradycję w socjologii oraz psychologii społecznej (por. Dovidio, Glick i Rudman, 2005). Niemal wszystkie tego typu badania odpowiadały na konkretne potrzeby mniejszości: miały na celu ograniczanie dyskryminacji w szkołach, na uczelniach, czasem miały pomóc rozwiązad sytuacje konfliktowe, jak np. w Irlandii Północnej czy w Niemczech pomiędzy imigrantami tureckimi a ludnością lokalną. Poza tym praktycznym wymiarem, badania uprzedzeń pełnią też ważną funkcję poznawczą – pozwalają lepiej zrozumied i opisad wielowymiarowe zjawisko uprzedzeo, na które składają się komponenty poznawcze (stereotypy), afektywne (emocje międzygrupowe) i intencje behawioralne (skłonnośd do zachowao dyskryminacyjnych). Każde dobre badanie uprzedzeo stanowi więc jednocześnie postęp w teoretycznym poznaniu relacji pomiędzy grupami ludzi, a zarazem pozwala rozwiązad palące problemy w konkretnej sytuacji społecznej.
Podejmując się badania uprzedzeo w Polsce w roku 2009 my również postanowiliśmy odpowiedzied na te dwa wyzwania stojące przed badaczami społecznymi: poznawcze i praktyczne. Chcieliśmy, stosując dorobek współczesnej socjologii i psychologii społecznej, rozpoznad charakter i mechanizmy uprzedzeo etnicznych – w naszych badaniach wykorzystaliśmy najważniejsze koncepcje współczesnych nauk społecznych z tego obszaru, takie jak teoria emocji międzygrupowych (Mackie i Smith, 2002), model treści stereotypów (Fiske i in., 2002), prawicowy autorytaryzm (Altemeyer, 1998), wtórny antysemityzm (Imhoff i Banse, w druku) czy stereotypy spiskowe (Kofta i Sędek, 2005). Stosowaliśmy również niektóre tradycyjne miary uprzedzeń, jak np. wskaźniki dystansu społecznego, pozwalające porównać wyniki naszych analiz z wcześniejszymi badaniami. Relacje pomiędzy tymi zmiennymi pozwalają rozpoznać przyczyny i mechanizmy uprzedzeń etnicznych.
Drugim – chod zapewne najważniejszym – celem tego badania był cel praktyczny. Nasze badanie, przeprowadzone na próbie ogólnopolskiej, miało stanowić diagnozę uprzedzeń Polaków wobec najliczniejszych mniejszości etnicznych zamieszkujących nasz kraj. Chcieliśmy zweryfikować obiegowe przekonania dotyczące uprzedzeń Polaków, ale w szczególności – chcieliśmy rozpoznać skalę zjawiska.
(z Wprowadzenia - Michał Bilewicz)