Bibliografia
Okładla dla

Sytuacja osób głuchych w Polsce

Raport zespołu ds. g/Głuchych przy Rzeczniku Praw Obywatelskich

Rzecznik Praw Obywatelskich,

Rok2014
Zasięgogólnopolski
Rodzaj dokumenturaport
Rodzaj danychilościowe i jakościowe
Rodzaj badaniaanaliza problemowa
ISBN978-83-65029-01-0
Link do raportu

Niniejszy Raport jest wydarzeniem wyjątkowym. To pierwszy w polskiej historii dokument zdający wszechstronnie sprawę z sytuacji głuchych. Od momentu powstania w Europie pierwszych szkół dla głuchych, a więc od połowy wieku XVIII (moment ten uważa się za przełomowy w historii Świata Ciszy), władzę w tym świecie sprawowali słyszący. I w Polsce trwa to po dziś dzień. Raport jest w tym sensie przełomowy, że napisali go sami głusi, relacjonując rzeczywistość od wewnątrz. W dziewięciu obszernych rozdziałach zdają sprawę ze specyfiki populacji głuchych. Ich relacja wyraża w pełni ich tożsamość, stawia diagnozy, proponuje środki zaradcze i ulepszające. Jedynym „słyszakiem” w tym gronie jest piszący te słowa: lingwista niezwiązany ze środowiskiem głuchych, ale dobrze rozumiejący jego naturę, stan i  potrzeby. Problemy społeczności głuchych mają źródło w języku. Język migowy to klucz do rozwiązania wszystkiego.
Jest rzeczą bardzo istotną, że głusi autorzy Raportu nie patrzą na siebie, jako na niepełnosprawnych. Niesprawiedliwe dostrzeganie w  głuchym tylko deficytów, wywodzące się od Arystotelesa, zaowocowało deprecjacją tej spo- łeczności i dwa tysiące lat trwającą dyskryminacją. Głuchy w rozumieniu autorów Raportu to ten, kto w  naturalnym procesie nabywania języka (language acquisition) nie przyswoił języka polskiego, bo kanał wokalno-audytywny jest mu niedostępny. Głuchy pojmowany jest przez nich lingwistycznie, nie medycznie. W Raporcie wspomina się, co prawda o niedosłyszących i ogłuchłych, którzy doświadczają problemów i kłopotów znanych wszystkim głuchym, ale to nie są „prawdziwi głusi”. Mogli oni przyswoić język polski w dzieciństwie.
(z Wprowadzenia)


SPIS TREŚCI
Irena Lipowicz, RPO
Słowo wstępne

Marek Świdziński
Wprowadzenie

Małgorzata Czajkowska-Kisil, Agnieszka Siepkowska, Mariusz Sak
I. EDUKACJA GŁUCHYCH W POLSCE

Anna Butkiewicz, Małgorzata Czajkowska-Kisil
II. GŁUSI I NIE(DO)SŁYSZĄCY NA UCZELNI WYŻSZEJ

Piotr Kowalski, Anna Sacha, Monika Szczygielska
III. DOSTĘPNOŚĆ

Agnieszka Laskowska-Klimczewska, Joanna Łacheta, Kajetana Maciejska-Roczan
IV. SPRAWY SPOŁECZNE

Magdalena Dunaj
V. OSOBY GŁUCHE NA RYNKU PRACY

Mariusz Sak
VI. DECYZJE SPECJALISTÓW A OSOBY GŁUCHE I SŁABOSŁYSZĄCE

Małgorzata Czajkowska-Kisil, Agnieszka Laskowska-Klimczewska
VII. CODA: INNOŚĆ NIEROZPOZNANA

Małgorzata Czajkowska-Kisil
VIII. TŁUMACZENIE JĘZYKA MIGOWEGO W POLSCE

Bartosz Marganiec
IX. KULTURA GŁUCHYCH

Marek Świdziński
STRESZCZENIE

ABSTRACT
NOTY O AUTORACH