Bibliografia
Okładla dla

Niewidzialni. Bezpaństwowcy w Polsce - Raport

Centrum Pomocy Prawnej im. Haliny Nieć

Autor/-ka Anna Pilaszek , Anna Strama
Rok2013
Zasięgogólnopolski
Rodzaj dokumenturaport
Rodzaj danychilościowe i jakościowe
Rodzaj badaniaanaliza problemowa
Link do raportu

Obszar Prawo

Pomimo upływu ponad sześćdziesięciu lat od uchwalenia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka stanowiącej prawo jednostki do obywatelstwa, szacuje się, że obecnie na świecie żyje około 12 000 000. bezpaństwowców. Jakkolwiek zatem prawna więź z państwem jest niezwykle istotna z punktu widzenia realizacji podstawowych praw, a prawo do obywatelstwa jest swego rodzaju „prawem do posiadania praw”, nadal tak duża grupa ludzi jest tego prawa pozbawiana, czy to od urodzenia, czy też na dalszym etapie życia.

(...) Polska nie jest stroną Konwencji dotyczących bezpaństwowości, pomimo iż bezpaństwowcy są jedną z grup najbardziej narażonych na wykluczenie społeczne. Taka ocena nie wynika jednak wyłącznie z uwarunkowań kulturowych, czy społecznych odnoszących się do poszczególnych mniejszości, których zjawisko bezpaństwowości dotyczy, ale przede wszystkim z obowiązującego ustawodawstwa, które nie zawiera szczególnych unormowań ukierunkowanych na polepszenie statusu apatrydów zamieszkujących w naszym kraju. Tym samym koniecznym jest zbadanie sytuacji tej grupy społecznej i zidentyfikowanie problemów, z jakimi borykają się jej przedstawiciele. Jednym z zagadnień sprawiających najwięcej problemów przy diagnozowaniu sytuacji bezpaństwowców oraz ocenie efektywności możliwości redukcji skali zjawiska bezpaństwowości w Polsce jest brak kompleksowych i miarodajnych danych dotyczących tej grupy cudzoziemców, co jednocześnie prowadzi do marginalizacji problemów z jakimi się ona spotyka. W tej sytuacji zasadniczą rolę w prowadzonych badaniach odegrał głos osób bezpaństwowych oraz analiza istniejących w Polsce przepisów, jak również bazujących na nich procedur, których rewizja mogłaby zapoczątkować proces wychodzenia bezpaństwowców z prawnej próżni.
(fragment)


SPIS TREŚCI
I. WSTĘP 
II. PRAWO DO OBYWATELSTWA JAKO PODSTAWOWE PRAWO CZŁOWIEKA 
II.1. KONWENCJA DOTYCZĄCA STATUSU BEZPAŃSTWOWCÓW 
II. 2. KONWENCJA O OGRANICZANIU ZJAWISKA BEZPAŃSTWOWOŚCI 
III. BADANIE DOTYCZĄCE SYTUACJI BEZPAŃSTWOWCÓW W POLSCE 
III. 1. METODOLOGIA 
III.2. STATYSTYKI 
III.3. PROCEDURY Z UDZIAŁEM OSÓB O NIEUSTALONYM OBYWATELSTWIE 
III.3.1. METODY USTALANIA TOŻSAMOŚCI STOSOWANE PRZEZ STRAŻ GRANICZNĄ 
III.3.2 PROCEDURY LEGALIZACJI POBYTU OSÓB O NIEUSTALONYM OBYWATELSTWIE NA TERYTORIUM RP 
III.3.2.1 POSTĘPOWANIE W PRZEDMIOCIE NADANIA STATUSU UCHODŹCY, PROWADZONE NA PODSTAWIE PRZEPISÓW USTAWY O UDZIELANIU CUDZOZIEMCOM OCHRONY NA TERYTORIUM RP
III.3.2.2 POSTĘPOWANIA LEGALIZACYJNE W RP PROWADZONE NA PODSTAWIE PRZEPISÓW USTAWY O CUDZOZIEMCACH
III.3.2.3 DETENCJA ADMINISTRACYJNA 
III.4. PROCEDURA IDENTYFIKACJI BEZPAŃSTWOWCÓW 
III.4.1. PROCEDURA NADAWANIA STATUSU BEZPAŃSTWOWCA W KRAJACH UE 
III.4.2. PROCEDURA NADAWANIA STATUSU BEZPAŃSTWOWCA – WYTYCZNE UNHCR 
III.5. PROBLEMY BEZPAŃSTWOWCÓW W POLSCE 
III.5.1. LEGALIZACJA POBYTU NA TERYTORIUM RP 
III.5.2. DETENCJA I WYDALENIE 
III.5.3. PRZYCZYNY PRZYJAZDU DO POLSKI 
III.5.4. ZATRUDNIENIE 
III.5.5. ZAWARCIE ZWIĄZKU MAŁŻEŃSKIEGO 
III.5.6. POMOC SPOŁECZNA I OPIEKA ZDROWOTNA 
III.5.7. PROBLEMY Z UZYSKANIEM DOKUMENTU PODRÓŻY 
III.5.8. NATURALIZACJA 
IV. PODSUMOWANIE 
V. REKOMENDACJE