Bibliografia
Okładla dla

Czasy, plany, cele. Perspektywa czasowa osób z ograniczeniami sprawności.

Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR,

Autor/-ka Anna I. Brzezińska , Ludmiła Rycielska , Radosław Kaczan
Rok2010
Zasięgogólnopolski
Rodzaj dokumentumonografia
Rodzaj danychilościowe i jakościowe
Rodzaj badanianaukowe
Zmienne metryczkowe miejsce zamieszkania , płeć , stan cywilny , wiek , wykształcenie
Link do publikacji

Badania przeprowadzone przez J. Kröger (2000) pokazały, iż posiadanie celu życiowego (Obuchowski, 1983, powiedziałby o posiadaniu potrzeby sensu życia) to jedna z kluczowych treści tożsamości w okresie późnej dorosłości. Ponieważ w tym czasie zmienia się wiele pełnionych ról społecznych, na przykład w związku z przejściem na emeryturę, osoba musi na nowo odpowiedzieć sobie na pytanie „kim jestem?”. Zachodzi zatem reintegracja jej tożsamości.
Ponownego zdefiniowania wymaga w związku z tym także cel życiowy. Od tego, czy w ogóle zostanie on określony i sformułowany w kategoriach pozytywnych, zależy jakość dalszego funkcjonowania danej jednostki. Dzięki temu może ona ukierunkować swoją aktywność i w ogóle ją podjąć – jej działanie przestaje być wtedy chaotyczne, ma bowiem dla niej określony sens.
Sądzimy, iż podobny mechanizm działa w odniesieniu do osób, które utraciły sprawność i albo na skutek tego wypadły z dotychczas odgrywanych ról społecznych, albo musiały dodatkowo podjąć nowe role. Brak celu życiowego i powiązanych z nim celów cząstkowych będzie w tej sytuacji owocował poczuciem zagubienia, chaotycznym podejmowaniem różnych działań, wycofywaniem się z niektórych z nich i wreszcie tzw. pomieszaniem tożsamości (zob. badania nad tożsamością młodych osób z ograniczeniami sprawności – Brzezińska, Piotrowski, 2009, 2010; badania Wolskiego, 2010, nad procesem radzenia sobie z utratą sprawności).
Planowanie wydaje się zatem szczególnie pożądaną kompetencją psychologiczną u osób z ograniczeniem sprawności. Aby funkcjonować skutecznie na przykład na otwartym rynku pracy, muszą one przewidzieć o wiele więcej, niż osoby sprawne, niestandardowych wyzwań, które staną na ich drodze, związanych zarówno z samą pracą, warunkami, w jakich przebiega, jak i relacjami społecznymi (społeczne środowisko pracy). Na przykład osoby z ograniczeniem sprawności powinny umieć pogodzić leczenie bądź rehabilitację z pracą w perspektywie dnia, tygodnia czy kolejnych miesięcy i czasami lat lub zaplanować dojazd z domu do pracy w perspektywie pór roku i warunków atmosferycznych odpowiednio przystosowanym środkiem lokomocji.
(ze Wstępu)


SPIS TREŚCI
Wstęp

Rozdział 1
Czas jako wymiar funkcjonowania człowieka
1.1. Wprowadzenie
1.2. Perspektywa czasowa a funkcjonowanie człowieka
1.3. Percepcja swojego życia w perspektywie czasu
1.3.1 Stosunek do czasu – typy idealne
1.3.2 Zakotwiczenie w przeszłości i zmiany neurotyczne
1.3.3 Zakotwiczenie w teraźniejszości i zmiany naturalne
1.3.4 Zakotwiczenie w przyszłości i zmiany programowe
1.3.5 Integracja perspektyw czasowych i zmiany prorozwojowe
1.4 Podsumowanie

Rozdział 2
Cele i program badań
2.1 Wprowadzenie
2.2. Cele badań
2.2.1 Cele badania w module Historia życia osób z ograniczeniami sprawności
2.2.2 Cele badania w module Autonarracje – indywidualne historie życia
2.3. Opis programu badań
2.3.1. Opis badań w module Historia życia osób z ograniczeniami sprawności
2.3.2. Opis badań w module Autonarracje – indywidualne historie życia
2.4 Charakterystyka badanych osób
2.4.1. Zmienne demograficzne: wiek, płeć, miejsce zamieszkania, wykształcenie i stan cywilny
2.4.2 Rodzaj i stopień niepełnosprawności
2.4.3. Aktywność zawodowa i sytuacja materialna
2.5 Podsumowanie

Rozdział 3
Wymiary orientacji temporalnej
3.1 Wprowadzenie
3.2. Metoda badań
3.2.1. Konstrukcja narzędzia
3.2.2. Wymiary orientacji temporalnej: analiza czynnikowa i analiza rzetelności skal
3.2.3. Wymiary orientacji temporalnej: opis czynników
3.3. Wymiary orientacji temporalnej: wyniki badań
3.3.1 Perspektywa temporalna
3.3.2. Temporalna organizacja działania
3.4 Wnioski

Rozdział 4
Profile orientacji temporalnej
4.1 Wprowadzenie
4.2. Metoda badań
4.3 Wyniki i ich analiza
4.3.1. Ogólna charakterystyka grup wyłonionych ze względu na profil temporalny
4.3.2. Szczegółowa charakterystyka grup wyłonionych ze względu na profil temporalny
4.3.3 Charakterystyka zadowolenia z życia w grupach o różnych profilach temporalnych
4.4 Wnioski
Zakończenie
Bibliografia

ANEKS
Charakterystyka systemowego projektu badawczego finansowanego ze środków Unii Europejskiej – nr WND-POKL-01.03.06-00-041/08: Ogólnopolskie badanie sytuacji, potrzeb i możliwości osób niepełnosprawnych
The description of a systemic research project funded by the European Union – N° WND-POKL-01.03.06-00-041/08 titled: A national study of the situation, needs and opportunities of persons with disabilities in Poland

STRESZCZENIE
SUMMARY