Bibliografia
Okładla dla

Bezpieczny dom? Przemoc fizyczna i symboliczna wobec uchodźczyń i uchodźców

Instytut Spraw Publicznych, Stowarzyszenie Interwencji Prawnej

Rok2014
Okres2012-2013
Zasięgeuropejski
Rodzaj dokumenturaport
Rodzaj danychilościowe i jakościowe
Rodzaj badaniaanaliza problemowa
ISBN978-83-60720-17-2
Link do raportu

Przesłanki Płeć

Na jej pierwszą część, zatytułowaną Kara za płeć. Przemoc wobec migrantek, składają się wyniki badań prowadzonych przez Stowarzyszenie Interwencji Prawnej od końca 2012 do połowy 2013 roku. Pokazujemy w niej problem zagrożenia przemocą domową wśród uchodźczyń, uwarunkowaną kulturowo przemocą ze względu na płeć wobec uchodźczyń z Północnego Kaukazu, a także zagadnienie przemocy motywowanej uprzedzeniami i przemocy instytucjonalnej. Analizujemy zastany system wsparcia dla migrantek doświadczających takiej czy innej formy przemocy i zadajemy pytania o możliwość jego usprawnienia.

Druga część – Czyj jest ten kawałek podłogi? Zagrożenie bezdomnością wśród uchodźców – przedstawia wyniki badań dotyczących wykluczenia mieszkaniowego uchodźców prowadzonych w latach 2012-2014 przez Instytut Spraw Publicznych.

Publikacja powstała w ramach wspólnego projektu SIP i ISP Badanie zagrożeń w integracji migrantów przymusowych w Polsce współfinansowanego przez Europejski Fundusz na Rzecz Uchodźców oraz Budżet Państwa.

 

SPIS TREŚCI

I. Kara za płeć. Przemoc wobec migrantek

Katarzyna Słubik
Ochrona migrantek przed przemocą w Polsce i wybranych krajach Unii Europejskiej.
Analiza prawno-porównawcza 
WSTĘP 
I. ZAGADNIENIA OGÓLNE 
1. Defi nicja przemocy 
2. Instrumenty międzynarodowe w walce z przemocą ze względu na płeć 
3. Przemoc wobec kobiet cudzoziemskiego pochodzenia 
4. Szkodliwe tradycyjne praktyki i przestępstwa popełniane w imię honoru 
4.1. Małżeństwa przymusowe 
4.2. Okaleczanie żeńskich zewnętrznych narządów płciowych (FGM/C) 

II. AUSTRIA 
1. Cudzoziemcy w Austrii 
1.1. Legalizacja pobytu 
1.2. Prawo do łączenia z rodziną 
1.3. Ochrona międzynarodowa 
2. Ochrona przed przemocą w rodzinie i związku intymnym 
2.1. Izolacja sprawcy od ofi ary przemocy 
2.2. Prawnokarne aspekty przemocy w rodzinie i związku intymnym 
2.3. Szczególne uprawnienia osoby dotkniętej przemocą w postępowaniu karnym 
2.4. Schronienie i wsparcie dla osób dotkniętych przemocą 
2.5. Legalizacja pobytu migrantek dotkniętych przemocą 
3. Przymusowe małżeństwa 
4. Okaleczanie żeńskich zewnętrznych narządów płciowych (FGM/C)

III. SZWECJA
1. Cudzoziemcy w Szwecji 
1.1. Legalizacja pobytu 
1.2. Prawo do łączenia z rodziną 
1.3 Ochrona międzynarodowa 
2. Ochrona przed przemocą w rodzinie i związku intymnym 
2.1 Prawnokarne aspekty przemocy w rodzinie i związku intymnym 
2.2 Uprawnienia osoby dotkniętej przemocą w postępowaniu karnym 
2.3 Izolacja sprawcy od ofiary przemocy
2.4 Schronienie i wsparcie dla osób dotkniętych przemocą 
2.5 Legalizacja pobytu migrantek dotkniętych przemocą 
3. Przymusowe małżeństwa 
4. Okaleczanie żeńskich zewnętrznych narządów płciowych 
5. Ochrona migrantek przymusowych 

IV. WIELKA BRYTANIA 
1. Cudzoziemcy w Wielkiej Brytanii 
1.1. Legalizacja pobytu 
1.2. Ochrona międzynarodowa 
1.3. Prawo do łączenia z rodziną 
2. Ochrona przed przemocą w rodzinie i związku intymnym 
2.1. Izolacja sprawcy od ofi ary przemocy 
2.2. Prawnokarne aspekty przemocy w rodzinie i związku intymnym 
2.3. Szczególne uprawnienia osoby dotkniętej przemocą w postępowaniu karnym 
2.4. Schronienie i wsparcie dla osób dotkniętych przemocą 
2.5. Legalizacja pobytu migrantek dotkniętych przemocą 
3. Dobre praktyki w brytyjskiej polityce antyprzemocowej 
4. Przymusowe małżeństwa 
5. Okaleczanie żeńskich zewnętrznych narządów płciowych (FGM/C)
6. Ochrona migrantek przymusowych 
7. Prawo szariatu a prawo brytyjskie 

V. POLSKA 
1. Cudzoziemcy w Polsce
1.1. Legalizacja pobytu 
1.2. Prawo do łączenia z rodziną 
1.3. Ochrona międzynarodowa 
2. Ochrona przed przemocą w rodzinie i związku intymnym 
2.1. Ochrona przed przemocą a status migracyjny cudzoziemki 
2.2. Prawnokarne aspekty przemocy w rodzinie i związku intymnym 
2.3. Szczególne uprawnienia osoby dotkniętej przemocą 
2.4. Izolacja sprawcy od ofi ary przemocy 
2.5. Instrumenty polityki antyprzemocowej 
2.6. Schronienie i wsparcie dla ofi ar przemocy 
2.7. Legalizacja pobytu migrantek dotkniętych przemocą
3. Przymusowe małżeństwa
4. Okaleczanie żeńskich zewnętrznych narządów płciowych (FGM/C)
5. Ochrona migrantek przymusowych 
PODSUMOWANIE 

Witold Klaus
Przemoc wobec migrantek przymusowych w Polsce – charakterystyka zjawiska 
1. Wstęp 
2. Przemoc domowa w środowisku migrantów przymusowych 
2.1. Formy przemocy domowej występujące w środowisku migrantów przymusowych 
2.2. Przyczyny przemocy domowej wśród migrantów 
3. Kultura kraju pochodzenia jako źródło przemocy wobec kobiet 
3.1. Przestępstwa „honorowe” 
3.2. Formy przemocy wobec kobiet wynikające z norm kulturowych 
4. Uchodźczynie jako ofi ary przemocy motywowanej uprzedzeniami 
5. Przemoc symboliczna/instytucjonalna 
5.1. Funkcjonowanie ośrodków detencyjnych 
5.2. Ośrodki „otwarte” dla uchodźców 
5.3. Stosunek pracowników instytucji publicznych do uchodźczyń 

Weronika Refortowicz
Kulturowo uwarunkowana przemoc ze względu na płeć wobec kobiet z Północnego Kaukazu
1. Wstęp 
2. Sytuacja kobiet na Kaukazie Północnym
2.1. Publiczne podkreślanie podrzędnej roli kobiety 
2.2. Porwania kobiet 
2.3. Honorowe zabójstwa 
2.4. Odbieranie dzieci matkom przez ojców lub ich krewnych 
2.5. Brak ochrony ze strony władz lokalnych i federalnych 
3. Zagrożenie przemocą ze względu na płeć wobec uchodźczyń z Północnego Kaukazu w Polsce ze strony członków i członkiń ich własnej społeczności
3.1. Kontrola wyglądu i zachowania. Od przemocy psychicznej, przez groźby zastosowania przemocy fi zycznej, po pobicia i zagrożenie życia – ryzyko „honorowej zemsty” – za zachowania uznane za niezgodne z obyczajami 
3.2. Przemoc seksualna wobec samotnych kobiet 
3.3. Aranżowane/wymuszone małżeństwa, małżeństwa nieletnich, wielożeństwo, porwania w celu wymuszenia małżeństwa 
3.4. Odbieranie kobietom dzieci 
3.5. Kulturowe przyczyny niewyjawiania przez kobiety przypadków przemocy ze względu na płeć – domowej oraz o podłożu kulturowym 
4. Podsumowanie i wnioski 
4.1. Sytuacja kobiet na Północnym Kaukazie 
4.2. Sytuacja uchodźczyń z Północnego Kaukazu w Polsce 

Paulina Wiktorska
Przemoc wobec kobiet w Polsce – analiza kryminologiczna skuteczności instytucji ochrony ofiar 
1. Wstęp 
2. Społeczne postawy wobec przemocy 
3. Relacje między ofi arą i sprawcą przemocy 
4. Instytucje prawne i procedury w praktyce 
5. Podsumowanie 

Witold Klaus
Ochrona i wsparcie dla migrantek doświadczających przemocy ze strony osób bliskich w Polsce 
1. Wstęp 
2. Ochrona kobiet doświadczających przemocy ze strony partnerów w Polsce – krótka ocena działania funkcjonującego systemu 
2.1. Społeczny odbiór problemu przemocy w rodzinie 
2.2. Działania interwencyjne 
2.3. Zapewnienie bezpieczeństwa i wsparcia kobiecie dotkniętej przemocą 
2.4. Podsumowanie 
3. Funkcjonowanie instrumentów ochrony i wsparcia przed przemocą dedykowanych migrantkom 
3.1. Bezpieczeństwo cudzoziemców w ośrodkach dla uchodźców 
3.2. Lokalne Zespoły Współdziałania i inne formy wsparcia dla migrantek doświadczających przemocy 
3.3. Ochrona ze strony policji 
3.4. Podsumowanie 
4. Dlaczego nie chcą od nas wsparcia? Przyczyny niezgłaszania przez migrantki przypadków przemocy instytucjom publicznym
5. Jak pomagać? Podstawowe zasady budowania systemu wsparcia dla migrantek 
5.1. Indywidualizacja i z gwarancja pełnego poszanowania decyzji pokrzywdzonych 
5.2. Zapewnienie schronienia i niezależności ekonomicznej 
5.3. Inne koniecznie formy wsparcia 
5.4. Rola statusu pobytowego w ochronie kobiet 
5.5. Programy prewencyjne dla mężczyzn i reakcja wobec sprawców przemocy
5.6. Wzmocnienie kobiet i rola społeczności w tym procesie 
6. Zakończenie

II. Czyj jest ten kawałek podłogi? Zagrożenie bezdomnością wśród uchodźców 
Kinga Wysieńska
Czyj jest ten kawałek podłogi? Wyniki badań dyskryminacji uchodźców w dostępie do mieszkań
1. Wprowadzenie 
2. Hipotezy i zmienne niezależne 
3. Zmienne zależne
4. Przebieg testu 
4.1. Testerzy 
4.2. Rejestracja przebiegu testu 
4.3. Wybór badanych 
4.4. Koordynacja czasowa testów 
5. Wyniki 
5.1. Pilotaż Pruszków 
5.2. Warszawa, Lublin, Białystok – pomiar wskaźników 
5.3. Analiza i interpretacja wyników 
6. Podsumowanie i dyskusja 

Kinga Wysieńska
Niewidzialni i niepoliczalni – rodzaje i skala bezdomności uchodźców i osób „w procedurze” 
1. Wprowadzenie 
2. Sytuacja mieszkaniowa migrantów przymusowych – zarys problemu 
3. Badanie spisowe 
3.1. Metodologia pierwszego spisu
3.2. Przebieg pierwszego spisu 
3.3. Wyniki pierwszego spisu 
3.4. Metodologia i przebieg drugiego spisu 
3.5. Wyniki drugiego spisu oraz dyskusja 
4. Ukryte formy bezdomności 
4.1. Co to jest mieszkanie niezabezpieczone, przeludnione czy społecznie odizolowane?
4.2. Podstawowe informacje o badaniu jakościowym bezdomności ukrytej 
4.3. Wyniki badania – warunki mieszkaniowe migrantów przymusowych 
5. Wnioski

Kinga Wysieńska, Zbigniew Karpiński
Kapitał ludzki i społeczny uchodźców w Polsce 
1. Wprowadzenie
2. Kapitał ludzki i społeczny migrantów – perspektywa porównawcza 
3. Metodologia audytu umiejętności uchodźców w Polsce 
3.1. Dobór respondentów do badania 
3.2. Kwestioonariusz
4. Kapitał ludzki – znaczenie, wskaźniki i wyniki badań 
4.1. Wykształcenie 
4.2. Chęć podjęcia pracy w Polsce 
4.3. Umiejętności 
4.4. Zdrowie 
4.5. Inwestycje w samorozwój 
4.6. Znajomość języków 
5. Kapitał społeczny 
6. Wnioski i rekomendacje 

Noty o autorach