Bibliografia

Sytuacja imigrantów objętych międzynarodową ochroną jest w Polsce szczególna. Od kilku lat liczba osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy zwiększa się o około tysiąc rocznie. Wpływa zarówno fakt, iż jesteśmy krajem granicznym Unii Europejskiej od niedawna w strefie Schengen. Rośnie również liczba przybyszów z Federacji Rosyjskiej (prawie 90% składanych wniosków). Przykładowo, w rekordowym 2004 roku liczba wniosków o nadanie statusu uchodźcy wynosiła 8079. Zmiany w polskim ustawodawstwie, wpływające w znaczny sposób na sytuację tych osób, były związane głównie z członkostwem Polski w Unii Europejskiej i są w dalszym ciągu niewystarczające.

Przez wiele lat integracją uchodźców w Polsce zajmowały się niemal wyłącznie organizacje pozarządowe. Choć od niedawna zadanie integracji podejmuje państwo, to organizacje pozarządowe pozostają często jednym z głównych źródeł pomocy dla uchodźców. Programy integracyjne funkcjonujące w Polsce od 2001 roku są prowadzone przez Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie i koordynowane przez właściwych wojewodów. Jednak dwanaście miesięcy trwania wsparcia nie gwarantuje skutecznej integracji, czego efektem jest między innymi duży odsetek przerwanych programów. Pod stawowymi problemami dotykającymi uchodźców w trakcie i po zakończeniu programu pozostają nadal: brak stałej pracy lub praca poniżej kwalifikacji, kwestie mieszkaniowe, językowe i edukacyjne.

Niniejsza publikacja powstała w ramach projektu „Ewaluacja Programów Integracyjnych dla Uchodźców w Polsce” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego i prowadzonego we współpracy z Departamentem Pomocy i Integracji Społecznej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Celem projektu było zebranie informacji na temat efektów prowadzonych działań integracyjnych oraz rzeczywistych potrzeb osób w nich uczestniczących, użytecznych dla instytucji państwowych i pozarządowych wspierających uchodźców.

Na publikację składają się rozdziały powstałe na podstawie prowadzonych badań, które posłużyły przygotowaniu raportu ewaluacyjnego. Pierwszy rozdział jest wprowadzeniem do problematyki uchodźctwa. Przedstawia proces kształtowania się polityki państwa wobec tej grupy oraz powstawanie instytucji odpowiedzialnych za sprawy cudzoziemców w Polsce. Kolejne teksty zawierają punkt widzenia dwóch stron zaangażowanych w realizację Indywidualnych Programów Integracji (IPI) – uchodźców i pracowników różnego rodzaju służb społecznych koordynujących procesy integracyjne. Opinie tych dwóch grup zostały uzupełnione o analizę dokumentacji Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie oraz Ośrodków Pomocy Społecznej, zawierającą informacje na temat osób uczestniczących w IPI, takich jak: wiek, miejsce pochodzenia, posiadane kwalifikacje, stan zdrowia czy wykształcenie. W oddzielnym rozdziale zaprezentowano doświadczenia innych państw (Australii i Kanady), wyróżniających się sukcesami na polu integracji zarówno uchodźców, jak i innych imigrantów. Podsumowanie publikacji stanowi zestaw rekomendacji i dobrych praktyk zgromadzonych w trakcie realizacji projektu.

(ze Wstępu)

SPIS TREŚCI
Wstęp

Beata Samoraj
W kierunku integracji uchodźców. Proces powstawania instytucji odpowiedzialnych za sprawy uchodźców w Polsce i na świecie

Beata Samoraj, Mirosław Bieniecki (współpraca)
Ocena skuteczności Indywidualnych Programów Integracji. Wyniki badań przeprowadzonych wśród osób zajmujących się uchodźcami

Mikołaj Pawlak, Natalia Ryabinska
Dlaczego uchodźcy „nie chcą” integrować się w Polsce? Ocena skuteczności programów integracyjnych z punktu widzenia uchodźców

Witold Klaus, Aleksandra Chrzanowska
Integracja i pomoc społeczna wobec uznanych uchodźców w Polsce. Wyniki badań aktowych

Jakub Wiśniewski
Programy integracyjne dla uchodźców w Australii i Kanadzie – lekcje dla Polski

Justyna Frelak, Witold Klaus
Rekomendacje i dobre praktyki

Podsumowanie

Do pobrania: