Bibliografia

Promowanie równouprawnienia kobiet i mężczyzn jest jednym z Milenijnych Celów Rozwoju ONZ przyjętych przez wszystkie państwa członkowskie organizacji w 2000 roku. Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) wspiera działania państw zmierzające do osiągnięcia tego celu. Przygotowany przez UNDP podręcznik Polityka równości płci w praktyce, którego polskie wydanie oddajemy do Państwa rąk, jest jednym z najlepszych źródeł wiedzy o praktycznych sposobach realizacji polityki równościowej. Strategia uwzględniania polityki równości płci (gender mainstreaming) we wszystkich działaniach społecznych, gospodarczych i politycznych została zapisana w deklaracjach ONZ z 1995 roku (Deklaracja Pekińska) i rok później Komisja Europejska uznała ją za obowiązującą w polityce i działaniach Unii Europejskiej. Równość kobiet i mężczyzn została także określona jako cel Unii Europejskiej. W polskim prawie obowiązuje równouprawnienie płci i zasada niedyskryminacji ze względu na płeć. Mimo to w praktyce społecznej równość kobiet i mężczyzn nie jest respektowana, a prawa kobiet nie podlegają skutecznej ochronie i z tego powodu często są łamane. Jak pokazują badania i działania UNDP, równy status obu płci stanowi fundamentalny warunek osiągnięcia trwałego rozwoju społecznego i ekonomicznego, a także wspiera procesy pokojowe w skali globalnej. Ze względu na swoje ogromne znaczenie sprawy kobiet powinny być uwzględniane przy kreowaniu i realizowaniu polityki na równi ze sprawami mężczyzn. „Świat stopniowo zaczyna rozumieć, że nie ma skuteczniejszej polityki ukierunkowanej na rozwój, zdrowie i edukację niż wspieranie kobiet i dziewcząt w osiąganiu równego statusu z mężczyznami” — powiedział sekretarz generalny ONZ, Kofi Annan. Zadaniem polityki równości płci jest zapewnienie równego statusu kobiet i ich pełny udział we wszystkich sferach życia społecznego, łącznie z uczestnictwem w procesie podejmowania decyzji oraz dostępem do rynku pracy i procesu rządzenia.
(ze Wstępu do wydania polskiego)

SPIS TREŚCI
Wstęp do wydania polskiego
Wprowadzenie
Część I. DZIESIĘĆ ETAPÓW WŁĄCZANIA ZAGADNIEŃ
ZWIĄZANYCH Z RÓWNOŚCIĄ PŁCI DO PROCESU TWORZENIA POLITYKI
Wprowadzenie
Etap 1. Najważniejsi aktorzy życia publicznego: kim są decydenci?
Etap 2. Włączanie programu równości płci do głównego nurtu polityki:
na czym polega zagadnienie?
Etap 3. Dążenie do równości płci: co jest celem?
Etap 4. Określanie sytuacji: jakimi informacjami dysponujemy?
Etap 5. Badanie i analizowanie zagadnienia
Etap 6. Przygotowywanie działań z perspektywy równości płci
Etap 7. Płeć ma znaczenie! Gromadzenie argumentów na poparcie stanowiska
Etap 8. Monitorowanie: uwzględnianie w praktyce perspektywy równości płci
Etap 9. Ewaluacja: jakie osiągnęliśmy efekty?
Etap 10. Komunikacja społeczna uwzględniająca zagadnienia równości płci
Część II. WYTYCZNE W SPRAWIE POLITYKI RÓWNOŚCI PŁCI. PODEJŚCIE SEKTOROWE
Wprowadzenie
Makroekonomia i handel
Cele i uzasadnienie polityki makrśkonomicznej
Praca niezarobkowa
Budżety
Liberalizacja handlu
Rządzenie i uczestnictwo
Rządzenie i uczestnictwo na szczeblu krajowym
Rządzenie na szczeblu lokalnym: decentralizacja, planowanie społeczne i świadczenie usług
Rządzenie a gospodarstwo domowe/rodzina
Uczestnictwo i rządzenie w sektorze prywatnym
Praca
Aktywność ekonomiczna i gospodarowanie czasem: praca produkcyjna i niezarobkowa
Bezrobocie, poszukiwanie pracy i szkolenie w celu przekwalifikowania się
Segregacja zawodowa
Równe szanse a dyskryminacja
Warunki pracy i polityka przyjazna rodzinie
Edukacja
Równość w statystyce przyjęć do szkół i ukończenia edukacji
Równość strukturalna w zawodzie nauczycielskim
Role i stereotypy płciowe: programy szkolne oraz przygotowanie zawodowe nauczycieli
Zaangażowanie rodziców w edukację
Zdrowie
Średnia długość życia
Zachorowalność i inne problemy zdrowotne
Zdrowie reprodukcyjne i seksualne
Reforma służby zdrowia
Dostęp do opieki zdrowotnej
Przemoc związana z płcią
Ubóstwo
Definiowanie ubóstwa z perspektywy równości płci
Pomiar ubóstwa
Inicjatywy na rzecz likwidacji ubóstwa
Sprawiedliwość i prawa człowieka
Ustawodawstwo krajowe i uprawnienia
Sądownictwo
Międzynarodowe zobowiązania w zakresie praw człowieka
— monitorowanie i sprawozdawczość
Ochrona prawna i mechanizmy wnoszenia skarg
Nauka, badania oraz nowe technologie informacyjne i komunikacyjne
Płeć jako zmienna badawcza
Dane statystyczne
Nowe technologie informacyjne i komunikacyjne
Kariery zawodowe w nauce i technice
Środki masowego przekazu
Refleksja na temat ról i stereotypów płciowych
Kontrola środków masowego przekazu, uczestnictwo i dostęp do mediów
Ochrona środowiska i zrównoważony rozwój
Zrównoważona globalna ochrona środowiska i podejście do rozwoju
Ochrona środowiska a role płciowe
Wpływ degradacji środowiska naturalnego i jego rewitalizacji z perspektywy równości płci
Polityka obronna, konflikty zbrojne i budowanie pokoju
Instytucje militarne i obronne
Płeć a konflikty zbrojne i wojny
Rozwiązywanie konfliktów zbrojnych, budowanie pokoju i sytuacje po konfliktach
Słowniczek podstawowych terminów i pojęć dotyczących polityki równości płci
Literatura
ANEKS. ANALIZA Z PERSPEKTYWY RÓWNOŚCI PŁCI: KRÓTKI PRZEWODNIK
Wprowadzenie
Podstawowe pojęcia i podejścia stosowane w analizie prowadzonej
z perspektywy równości płci
Analiza wpływu społeczno-kulturowych uwarunkowań płci w polityce publicznej
Planowanie, zlecanie i ewaluowanie badań opierających się na analizie z perspektywy równości płci
Zakres merytoryczny analizy z perspektywy płci
Zlecanie badań
Włączanie zagadnień równości płci do wszystkich badań dotyczących polityki