Bibliografia

Kobiety w nauce. Podmiotowe i społeczno-kulturowe uwarunkowania.



Autor/-ka Monika Sulik
Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego,
Katowice, 2010
ISBN978-83-226-1940-7
Liczba stron216


Obszar Nauka
Przesłanki Płeć

Autorka podjęła problematykę kobiecą, dość – jak się wydaje - popularną w ostatnich latach i opisywaną w różnego rodzaju opracowaniach. Podkreślić jednak należy, że zagadnienie podmiotowych oraz społeczno-kulturowych uwarunkowań uczestnictwa kobiet w nauce jak dotąd nie znalazła zbyt licznych odniesień w literaturze naukowej. Cel, jaki postawiła sobie autorka podczas planowania projektu badawczego, było poszukiwanie związków i zależności pomiędzy szeregiem czynników zewnętrznych (tkwiących w kulturze i społeczeństwie), jak i tych wewnętrznych mających swe źródło w kobiecie nauki jako podmiocie poznania, a możliwością aktywnego udziału owego podmiotu w twórczym procesie poznania naukowego. Zdaniem autorki, warto się przyjrzeć czynnikom społeczno-kulturowym, które są głównym źródłem generowania różnic między przedstawicielami obu płci, jak i podmiotowym, które dotyczą kobiet jako wyróżnionego ze względu na płeć podmiotu poznania, a które są również warunkowane wpływem społeczeństwa, kultury i tradycji. Ważne wydaje się poszukiwanie odpowiedzi na pytanie: co jest przyczyną tak widocznych dysproporcji w świecie nauki, polegających na znikomej (w porównaniu do mężczyzn) liczbie kobiet pośród profesorów i w gronie osób zajmujących ważne pozycje we władzach oraz gremiach decyzyjnych szkół wyższych. Inne pytania, które zostały sformułowane w prezentowanej pracy to: jak wygląda i czym jest warunkowany rozwój naukowy kobiet?, jak swoją drogę zawodową postrzegają kobiety?
(informacja ze strony Wydawcy)

SPIS TREŚCI
Wstęp
1. Wokół kobiety i kobiecości
1.1. O niedokończonej podmiotowości kobiety
1.2. Kobiecość jako kategoria społeczno-kulturowa
1.2.1. Społeczno-kulturowy wymiar kobiecości i jego przemiany
1.2.2. Polska kobieta — szkic do portretu współczesnej Polki
1.3. Przestrzeń życiowa kobiet
1.3.1. Miejsce kobiety w życiu rodziny
1.3.2. Praca i jej znaczenie w życiu kobiety
1.3.3. Kobieta i edukacja — duet (nie)doskonały?

2. Nauka a sprawa kobieca
2.1. Rozwój naukowy człowieka — uwarunkowania i konteksty
2.2. Obecność kobiet w poznaniu naukowym
2.2.1. Kobieta w nauce — zjawisko wciąż wyjątkowe
2.2.2. Kobieta nauki
2.2.3. Sprawa kobieca w nauce — o rozwoju feminologii

3. Koncepcja metodologiczna badań własnych
3.1. Przedmiot badań
3.2. Schemat przeprowadzonego projektu badawczego
3.3. Charakterystyka próby badawczej i terenu badań

4. Podmiotowe uwarunkowania uczestnictwa kobiet w nauce — analiza
badań własnych
4.1. Naprawdę jaka jest? Portret kobiety nauki. Bohaterki wywiadów —
szkice do portretu
4.2. „Być kobietą nauki” — uwarunkowania podmiotowe
4.2.1. Cechy osobowości i charakteru kobiety nauki
4.2.2. Kobieta nauki i jej hierarchia wartości
4.3. Modele kobiecości urzeczywistnianej w poznaniu naukowym
4.3.1. Kobiecość niezależna i samodzielna — według własnego projektu
4.3.2. Kobiecość sprawna i aktywna
4.3.3. Kobiecość tradycyjna — oddana innym
4.3.4. Kobiecość zdeterminowana
4.3.5. Kobiecość mało waleczna
4.3.6. Kobiecość harmonijna
5. Społeczno-kulturowe oraz sytuacyjne uwarunkowania rozwoju naukowego
kobiet
5.1. Uwarunkowania zewnętrzne a poszczególne etapy rozwoju naukowego
5.1.1. Dzieciństwo i socjalizacja — faza wzrostu
5.1.1.1. Dom rodzinny i jego wpływ na rozwój naukowy
5.1.1.2. Pierwsze doświadczenia edukacyjne a rozwój naukowy
5.1.2. Dorastanie i pierwsze życiowe wybory — faza poszukiwań
5.1.2.1. Znaczące osoby
5.1.2.2. Wpływ kultury i tradycji
5.1.3. Adolescencja i stabilizacja – faza zajęcia pozycji
5.1.3.1. Podjęcie nowych ról — czy konflikt?
5.1.3.2. Znaczące wydarzenia zawodowe
5.1.4. Dojrzałość i dalszy rozwój — faza konsolidacji
5.1.4.1. Środowisko pracy — klimat intelektualny
5.1.4.2. Sytuacja społeczno-polityczna
5.1.5. Jesień życia — faza schyłku?
5.2. Konteksty rozwoju naukowego
5.2.1. Rozwój naukowy w kontekście spójności i czasu
5.2.2. Rozwój naukowy w kontekście przeszkód, trudności i wątpliwości
5.2.3. Rozwój naukowy w kontekście codzienności
5.2.4. Rozwój naukowy kobiet w kontekście tego, co nieuchwytne
6. Znaczenia podmiotowe a wpływy społeczno-kulturowe: modele
karier naukowych kobiet
6.1. Modele karier naukowych kobiet
6.1.1. Kariera przez przypadek (?) lub szczęśliwy zbieg okoliczności
6.1.2. Kariera jako kontynuacja drogi intelektualnej
6.1.3. Kariera jako zadośćuczynienie, substytut lub rekompensata
6.1.4. Kariera jako warunek realizacji swojej pasji
6.1.5. Kariera naukowa przy okazji pracy dydaktycznej
6.1.6. Kariera naukowa jako odskocznia lub ucieczka od problemów
6.2. O nauce, pracy i rozwoju naukowym — refleksje badanych kobiet
Zakończenie
Aneksy
Bibliografia
Summary
Zusammenfassung