Bibliografia

Elżbieta Czykwin – profesor Uniwersytetu w Białymstoku, kierownik w Zakładzie Socjologii Edukacji Wydziału Pedagogiki i Psychologii. Od kilku lat zajmuje się koncepcją stygmatu społecznego Ervinga Goffmana, jak i współczesnymi kontynuacjami problematyki piętna, czego wyrazem są autorskie książki: Stygmat społeczny (Warszawa 2007) i Białoruska mniejszość narodowa jako grupa stygmatyzowana (Białystok 2000). Współautorka prac Teaching the Mother Tongue in Multilingual Europe (Londyn 1998) i wraz z Dorotą Misiejuk książki Dwujęzyczność i dwukulturowość (Białystok 1998). Jest również autorką kilkakrotnie wznawianej pracy Samoświadomość nauczyciela (Białystok 1995), jak i licznych artykułów naukowych i publicystycznych.

Marzena Rusaczyk – socjolog, doktorantka w Zakładzie Socjologii Edukacji Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu w Białymstoku. Zainteresowana współczesną amerykańską psychologią społeczną i nowymi teoriami, takimi jak Terror Management Theory i System Justification Theory, także problematyką stygmatu społecznego oraz mniejszości narodowych i etnicznych. Tłumaczka tekstów autorów amerykańskich. Redaktorka książki Teoria opanowywania trwogi. Dyskurs w literaturze amerykańskiej (Warszawa 2008).


"(…) książka wnosi bardzo wiele nowych treści z zakresu naznaczania społecznego, a nawet wprost dyskryminacji społecznej. Ilustruje, jak wiele grup i kategorii społecznych w Polsce w sposób świadomy lub nieświadomy poddawanych jest dyskredytacji nie z powodu swoich sprzecznych z prawem zachowań, ale głównie z powodu odmienności wizerunku i zachowań względem dominującego systemu normatywnego w Polsce, systemu, który szczególnie w warstwie nieformalnej wciąż jest widocznie represywny względem jednostek i zbiorowości wyraźnie odmiennych pod względem cech fizycznych, społecznych i kulturowych (…) uzasadnia, że kategoria stygmat społeczny ma szerokie zastosowanie do badań nad nierównościami społecznymi i towarzyszącymi im różnymi formami dyskredytacji oraz jednocześnie otwiera im szerokie pole do działań głównie wychowawczych na rzecz poszerzania sfery wolności i tolerancji w społeczeństwie demokratycznym".
Z recenzji prof. dr hab. Andrzeja Sadowskiego

Dwadzieścia lat temu kategoria stereotypów i uprzedzeń była znana bardzo wąskiemu gronu specjalistów. Stopniowo jednak wychodziła ona z hermetycznych przestrzeni gabinetów uniwersyteckich, stając się dziś dość powszechnie używaną kategorią pojęciową. Dziennikarze, politycy, nauczyciele często apelują do społecznej widowni, aby „nie sięgała do stereotypów”, wychodziła poza „stereotypowe postrzeganie zjawisk społecznych”, piętnuje się uprzedzenia, a kalka „stereotypy i uprzedzenia” tak w języku polskim, jak angielskim, wypowiadana jest jednym tchem.
Jesteśmy świadkami oswajania w mowie potocznej kategorii stereotypu i uprzedzenia jako wartościowego narzędzia pojęciowego pozwalającego lepiej rozumieć zmieniającą się rzeczywistość. Dzieje się tak dlatego, że stereotypy i uprzedzenia jako kategoria pojęciowa ciągle obrastają w niezliczoną ilość badań empirycznych. Rezultaty tyże służą niezaspokojonym i narastającym potrzebom przekazu perswazyjnego w jego licznych zastosowaniach w polityce, reklamie, zarządzaniu, wojsku etc. (…)

Ze Wstępu prof. dr hab. Elżbiety Czykwin


SPIS TREŚCI
Elżbieta Czykwin
Wstęp

W STRONĘ NORMY ZDROWOTNEJ I SPRAWNOŚCIOWEJ

Grażyna Dmochowska
Dyslektycy jako kategoria stygmatyzowana

Maciej Bazydło
Stygmatyzacja młodzieży z widocznymi objawami alergologicznymi i dermatologicznymi

Karolina Cimochowska
Stygmatyzacja dzieci o niskiej sprawności fizycznej na lekcjach w-f. Rekonstrukcja myślenia nauczycieli przedmiotu

Marta Mużyło
Stygmatyzacja osoby z rdzeniowym zanikiem mięśni

Bogumiła Derenowska
Stygmatyzacja osób otyłych. Rola edukacji w destygmatyzacji (próba zarysu koncepcji badań)

W STRONĘ SILNEGO LĘKU SPOŁECZNEGO

Dorota Zakrzewska
Lęk przed stygmatyzacją pacjentów leczących się psychiatrycznie po raz pierwszy (raport z badań)

Elżbieta Kiwierowicz
Stygmat schizofrenika

Marzena Rusaczyk
Stygmatyzowani homoseksualiści – przykład lesbijek

W STRONĘ INNEGO ETNICZNIE

Elżbieta Czykwin
Jawny i ukryty stygmat społeczny. Próby zastosowania w kontekście mniejszości narodowych

Marzena Rusaczyk
Szkolna płaszczyzna stygmatyzacji mniejszości etnicznych – problem edukacji

Beata Bot-Niedźwiedzińska
Wyznawcy Kościoła zielonoświątkowego jako grupa stygmatyzowana

Literatura cytowana