Bibliografia

Dyskryminacja i mobbing w zatrudnieniu to zjawiska, które zostały wyraźnie zdeiniowane w polskim prawie pracy dopiero kilka lat temu. Głównym motorem zmian legislacyjnych w tym kierunku były dążenia Polski do członkostwa w strukturach Unii Europejskiej, gdzie zasada równości, zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu, w tym równe wynagrodzenie za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, to wartości fundamentalne. Polska, chcąc wejść do rodziny krajów unijnych, musiała w pełni dostosować swoje ustawodawstwo pracy do wysoko postawionych standardów wspólnotowych. Sama Unia Europejska jest areną dynamicznie rozwijającego się prawa antydyskryminacyjnego, które swym zasięgiem zaczyna obejmować kolejne grupy społeczne oraz nowe dziedziny życia. Punktem wyjścia polityki krajów europejskich była chęć zniesienia nierówności kobiet i mężczyzn w zatrudnieniu, a w szczególności wyrównanie dysproporcji płacowych dotykających kobiety. Z czasem wspólnotowa antydyskryminacyjna aktywność legislacyjna skierowana została na takie dziedziny, jak równość płci w sferze zabezpieczenia społecznego, pracy na własny rachunek, pracy w niepełnym wymiarze godzin, pracy na czas określony, dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług. Dopiero okres ostatnich kilku lat zaowocował większym zaangażowaniem Unii Europejskiej w efektywne przeciwdziałanie nierównemu traktowaniu z takich przyczyn, jak: rasa i pochodzenie etniczne, wiek, niepełnosprawność, orientacja seksualna czy religia lub przekonania, czego efektem było m.in. przyjęcie w 2000 r. dyrektywy Rady 2000/43/WE z 29.6.2000 r. wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne oraz dyrektywy Rady 2000/78/WE z 27.11.2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy.
(ze Wstępu)


SPIS TREŚCI
Wstęp
Wykaz skrótów
Literatura
Wykaz orzecznictwa
Międzynarodowe źródła zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu
1. System Organizacji Narodów Zjednoczonych
1.1. Konwencja Nr 111 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotycząca dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i wykonywania zawodu
1.2. Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych
1.3. Konwencja w sprawie Likwidacji Wszelkich Form Dyskryminacji Kobiet
2. System Rady Europy
2.1. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
2.2. Europejska Karta Społeczna
3. System Unii Europejskiej
3.1. Zasady: pierwszeństwa prawa wspólnotowego, skutku
bezpośredniego, skutku pośredniego dyrektyw wspólnotowych.
Postępowanie w sprawie wydania orzeczenia wstępnego
3.2. Prawo Unii Europejskiej
3.2.1. Dyrektywa Rady 75/117/EWG
3.2.2. Dyrektywa Rady 76/207/EWG
3.2.3. Dyrektywa Rady 86/613/EWG
3.2.4. Dyrektywa Rady 92/85/EWG
3.2.5. Dyrektywa Rady 97/80/WE
3.2.6. Dyrektywa Rady 2000/43/WE
3.2.7. Dyrektywa Rady 2000/78/WE
3.2.8. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/73/WE
3.2.9. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/54/WE
Dyskryminacja w zatrudnieniu – kluczowe pojęcia
1. Dyskryminacja bezpośrednia
2. Dyskryminacja pośrednia
3. Zachęcanie lub nakazywanie dyskryminacji
4. Molestowanie
5. Molestowanie seksualne
6. Ciężar dowodu
7. Zakaz działań odwetowych
8. Błędne przypisanie cechy prawnie chronionej
Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu
1. Zasada równego traktowania w zatrudnieniu jako podstawowa zasada prawa pracy
2. Prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę
3. Dyskryminacja ze względu na płeć
4. Dyskryminacja ze względu na wiek
5. Dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność
6. Dyskryminacja ze względu na rasę i pochodzenie etniczne
7. Dyskryminacja ze względu na religię i wyznanie
8. Dyskryminacja ze względu na narodowość
9. Dyskryminacja ze względu na przekonania polityczne
10. Dyskryminacja ze względu na przynależność związkową
11. Dyskryminacja ze względu na orientację seksualną
12. Dyskryminacja ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony
13. Dyskryminacja ze względu na zatrudnienie w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy
Obowiązki pracodawcy
1. Obowiązek informowania
2. Wewnątrzzakładowe procedury antydyskryminacyjne i antymobbingowe
Przykładowy wewnątrzzakładowy regulamin antydyskryminacyjny i antymobbingowy
Wyjątki od zakazu dyskryminacji
1. Rodzaj pracy, warunki wykonywania pracy, wymagania zawodowe
2. Wypowiedzenie warunków zatrudnienia w zakresie wymiaru czasu pracy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami niedotyczącymi pracowników
3. Środki różnicujące sytuację prawną pracownika ze względu na ochronę rodzicielstwa lub niepełnosprawność
4. Warunki zatrudniania i zwalniania, zasady wynagradzania i awansowania oraz dostęp do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych – z uwzględnieniem kryterium stażu pracy
5. Działania wyrównawcze
6. Zatrudnianie w organizacjach wyznaniowych
Mobbing
1. Przyczyny powstawania
2. Definicja
3. Mobbing a dyskryminacja
Odpowiedzialność pracodawcy
1. Odszkodowanie za dyskryminację
2. Odszkodowanie za mobbing
3. Zadośćuczynienie za mobbing
4. Zadośćuczynienie za dyskryminację
5. Rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika
Indeks rzeczowy