Słownik

Zatrudnienie wspomagane

Zatrudnienie wspomagane jest formą zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami na otwartym rynku pracy. Zatrudnienie wspomagane skierowane jest do tych osób niepełnosprawnych, które mają trudności w samodzielnym znalezieniu i utrzymaniu pracy. Początki zatrudnienia wspomaganego datują się na przełom lat 70-tych i 80-tych XX wieku w Ameryce Północnej. Później ten sposób wspierania zatrudnienia wprowadzany był w krajach Europy Zachodniej.

Przyjmuje się, że zatrudnienie wspomagane skierowane jest szczególnie do osób ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jako tych, które mają większe trudności na otwartym rynku pracy. Wsparcie, jakie otrzymują osoby z niepełnosprawnościami dotyczy wszystkich etapów zatrudnienia:  przygotowania do pracy, uzyskania zatrudnienia, wdrożenia się w pracę i nawiązania relacji z kolegami i przełożonymi, pierwszych momentów wykonywania obowiązków. Zatrudnienie wspierane bazuje na potencjałach osoby z niepełnosprawnością, a nie na jej ograniczeniach.

U podstaw zatrudnienia wspomaganego leży założenie, że  każdy obywatel, w tym obywatel z  niepełnosprawnościami, ma prawo do pracy zgodnie ze swoimi umiejętnościami, predyspozycjami i swoim wyborem. Założenia te zgodne są z Konwencją Praw Osób Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Kluczową osobą dla koncepcji zatrudnienia wspomaganego jest trener lub asystent pracy. Jest to osoba, która  bezpośrednio wspiera osobę niepełnosprawną podczas pracy. Trener pracy powinien pomóc rozpoznać predyspozycje zawodowe osoby, którą wspiera. Innym zadaniem trenera jest pomoc w znalezieniu pracy, wspieranie i towarzyszenie na stanowisku pracy do momentu usamodzielnienia w wykonywaniu obowiązków. Trener powinien także wspierać pracodawcę i  otoczenie pracownika z niepełnosprawnościami, w tym kolegów i bezpośrednich przełożonych. Trener może też pomóc osobie niepełnosprawnej w kwestiach formalnych dotyczących zatrudnienia, czy w dojeżdżaniu  do pracy.

Zatrudnienie wspomagane poprzez swój indywidualny charakter ma szansę być skutecznym sposobem na podjęcie i utrzymanie pracy przez osobę niepełnosprawną. Profesjonalnie przygotowany trener lub asystent pracy jest nie tylko pomostem między pracodawcą a pracownikiem, ale też, monitorując pracę osoby z niepełnosprawnościami, na bieżąco pomaga rozwiązywać pojawiające się problemy.

Opracowane przez: Małgorzata Peretiatkowicz-Czyż i Piotr Todys
Fundacja TUS

Źródła

  • Konwencja Praw Osób Niepełnosprawnych, 2006
  • Zatrudnienie wspomagane. Materiały konferencyjne, Pełnomocnik Rzadu ds. Osób Niepełnosprawnych, Warszawa, 2011
Publikacje z zakresu