Słownik

Zachęcanie do dyskryminacji / polecenie dyskryminacji

Antydyskryminacyjne przepisy unijne regulują zakaz zmuszania do dyskryminacji, które polega na zmuszaniu kogokolwiek do praktykowania wobec osób zachowań dyskryminacyjnych z powodu jednej z cech prawnie chronionych. Polski ustawodawca zdecydował się na nieco inne brzmienie implementowanego przepisu. W świetle bowiem art. 183a §5 Kodeksu pracy przejawem dyskryminowania jest także działanie polegające na zachęcaniu innej osoby do naruszania zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Zatem prawo krajowe, w tym zakresie chroni pracowników przed dyskryminacją w szerszym zakresie w stosunku do regulacji wspólnotowych. W świetle krajowej definicji, odpowiedzialność z tytułu złamania zakazu dyskryminacji ponosi nie tylko pracodawca, który osobiście lub którego podwładni zmuszają pracowników do zachowań dyskryminujących, ale również ten, który jedynie do tego zachęca. Jak wynika z potocznego rozumienia „zachęcania”, może ono polegać zarówno na komunikacie przekazanym wprost, w trakcie rozmowy, czy na piśmie, jak również na cichym przyzwoleniu, tolerowaniu pewnych zachowań. Pracodawca, który nie reaguje na zachowania naruszające zakaz dyskryminacji podwładnych, to pracodawca, który się na nie godzi. Argumentacja pracodawcy, iż nie miał świadomości, iż zakazane praktyki mają miejsce w zakładzie pracy nie zwalnia go z odpowiedzialności z powodu złamania zakazu dyskryminacji. Szczególnie wówczas, gdy z okoliczności konkretnej sprawy wynika, iż z tytułu piastowanej funkcji w zakładzie pracy powinien taką wiedzę posiadać.  Na równi z zachęcaniem, należy również za zakazane per analogiam, traktować nakłanianie pracowników do dokonywania czynności dyskryminacyjnych, bądź ułatwianie im podejmowania tych czynności przez pracodawcę. Osobą wydającą polecenie, zachęcającą do zachowania dyskryminującego, zwykle jest przełożony, ale może to być również inny współpracownik, który działa w ramach swoich kompetencji.

Działaniem zabronionym w świetle art. 183a §5 k.p. jest sam akt wydania polecenia, czy też zachęcania do określonych zachowań, niezależnie od tego, czy zachowanie to miało miejsce.

 

Przykład
Prezes Zarządu spółki z o.o., w trakcie comiesięcznych spotkań budżetowych zachęca członków zarządów spółek zależnych do podjęcia działań dyskryminacyjnych w stosunku do „szeregowych” pracowników spółki –  zwolnienia wszystkich członków związków zawodowych. W sytuacji takiej, co prawda czynności z zakresu prawa pracy dokonują zarządy poszczególnych spółek, ale to Prezes zarządu spółki dominującej dopuszcza się zakazanego zachęcania do naruszania zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

Opracowane przez: Krzysztof Śmiszek
Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego
Obszar Prawo

Źródła

  • Ustawa  z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy   

  • Dyrektywa Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne

  • Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawia ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy

  • Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/54/WE z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (wersja przeredagowana)

  • K. Kędziora, K. Śmiszek, Dyskryminacja i mobbing w zatrudnieniu, Warszawa 2010

Publikacje z zakresu