Słownik

Transseksualizm

Termin, także medyczny, określający osoby, które nie identyfikują się z posiadanymi przez siebie organami i cechami kobiecymi/męskimi, tj. u których występuje rozbieżność pomiędzy biologiczną budową ciała a poczuciem płci. Osoby te dążą najczęściej do korekty ciała, tak by odpowiadało ono odczuwanej płci. Na przykład są to osoby posiadające męskie organy płciowe i cechy wyglądu interpretowane społecznie jako męskie a czujące się, będące kobietami. Często mówi się np. wówczas o kobietach uwięzionych w męskim ciele, analogicznie z mężczyznami uwięzionymi w ciele kobiety. Transseksualizm i jego diagnozowanie jest skomplikowane, jest także obwarowany szeregiem procedur medycznych mających na celu określenie czy w medycznym sensie dany przypadek można zakwalifikować jako transseksualizm. Owe procedury, często krytykowane przez same osoby transseksualne jako bardzo problematyczne i poniżające mają prowadzić czy też są podstawą diagnozy medycznej. Diagnoza ta ma umożliwić – dla wielu (choć nie wszystkich) transseksualistów kluczowa – poddanie się procedurze/procesowi korekty płci, tak by płeć tzw. biologiczna (tj. w znaczeniu posiadanych organów płciowych) odpowiadała płci tzw. kulturowej czy też odczuwanej przez daną osobę jako właściwa, jako ‘jej’.

Na gruncie socjologii, czy mówiąc precyzyjnie – w ramach nurtu etnometodologii, klasyczne już dziś badanie naukowe przeprowadził Harold Garfinkel i opisał je w tekście pt. „Agnes. Techniki osiągania statusu płci w przypadku osoby o niejednoznacznych cechach płciowych.”, opublikowanym w Polsce w wydanym przez PWN tomie prac Harolda Garfinkla. 

Opracowane przez: Aleksander Wasiak-Radoszewski

Przesłanki Płeć

Źródła

  • Harold Garfinkel, Techniki osiągania statusu płci w przypadku osoby o niejednoznacznych cechach płciowych. Agnes, w: Studia z etnometodologii, Warszawa, 2007
  • Sally Hines TransFroming Gender: transgender practicies of identity, intimacy and care, Bristol, 2007 
  • bell hooks, Ain’t I a Woman, Boston, 1981
  • Susan Stryker, Stephen Whittle, The Transgender Studies Reader, New York
  • Joanna Mizielińska, Płeć, ciało, seksualność. Od feminizmu do teorii queer, Kraków, 2006
  • Joanna Mizielińska, (De)konstrukcje kobiecości. Podmiot feminizmu a problem wykluczenia, Gdańsk, 2004
Publikacje z zakresu