Słownik

Standard minimum

Zasada równości płci jest elementem zasady równości szans, a konieczność jej przestrzegania wynika z zapisów prawa krajowego i unijnego.  W celu pełniejszej realizacji tej zasady  oraz poprawy jakości wdrażanych projektów, w kwietniu 2009 r. został wprowadzony, w ramach PO KL, standard minimum realizacji zasady równości szans kobiet i mężczyzn. Równolegle z przyjęta została również Agenda działań na rzecz równości szans kobiet i mężczyzn w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013.  Agenda była odpowiedzią na wyniki przeprowadzonego w 2007 r.  badania ewaluacyjnego realizacji perspektywy równości płci w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004-2006. „Przeprowadzona  ewaluacja pokazała,  że perspektywa równości płci rozumiana jako zapewnienie, aby wszystkie działania i inicjatywy, w sposób pełny oraz aktywny, na wszystkich etapach realizacji uwzględniały swój wpływ odpowiednio na sytuację kobiet i mężczyzn nie miała w pełni zastosowania w SPO RZL.”(Raport ewaluacyjny, 2007). Główne problemy to m.in. brak świadomości wpływu jakie realizowane projekty mogą mieć na sytuację kobiet i mężczyzn, niska świadomość głównych założeń zasady równości płci oraz możliwości prowadzenia działań zgodnie z tą zasadą, zarówno wśród projektodawców, jak i instytucji odpowiedzialnych za wdrażanie Programu Operacyjnego. Dlatego też wprowadzenie Agendy i standardu minimum miały przyczynić się do nie tylko do realizacji projektów zgodnie z równościową perspektywą, ale również do wdrażanie polityki równości płci (gender mainstreaming).

Standard minimum jest to lista sprawdzająca, stanowiąca część Karty Oceny Merytorycznej wniosku o dofinansowanie. W ten sposób można ocenić czy na wszystkich etapach realizacji projektu - planowania, wdrażania i ewaluacji – przestrzegana jest zasada równości szans płci i czy projekt jest odpowiedzią na potrzeby każdej z płci.

Standard minimum to zestaw sześciu następujących pytań:

  1. Czy projekt zawiera analizę sytuacji kobiet i mężczyzn dotyczącą obszaru interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu, która wskazuje na nierówności ze względu na płeć?
  2. Czy analiza sytuacji kobiet i mężczyzn, zawiera dane ilościowe, które wskazują na brak istniejących nierówności w obszarze interwencji i/lub zasięgu oddziaływania  projektu?
  3. Czy użyte w analizie dane w podziale na płeć dotyczą obszaru interwencji i zasięgu oddziaływania projektu?
  4. Czy rozwiązanie planowane do wypracowania i/lub działania odpowiadają na nierówności ze względu na płeć, istniejące w obszarze interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu i/lub różnicują działania (formy wsparcia) dla kobiet i mężczyzn? 
  5. Czy rezultat(y) są podane w podziale na płeć i/lub wskazują jak projekt wpłynie na sytuację kobiet i mężczyzn w obszarze interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu?
  6. Czy projekt wskazuje w jaki sposób zostanie zapewnione równościowe zarządzanie projektem?
  7. Czy projekt należy do wyjątku, co do którego nie stosuje się standardu minimum?

Siódme pytanie odnosi się do wyjątków, w których projektodawca nie jest zobowiązany do spełniania standardu minimum, choć jest zobowiązany do wykazania i uzasadnienia, dlaczego w jego przypadku nie maon zastosowania.

Wyjątki, co do których nie stosuje się standardu minimum:

  • profilu działalności projektodawcy (ograniczenia statutowe),
  • realizacji działań pozytywnych (działania te pozwalają na wpłynięcie na niekorzystną sytuację danej płci w konkretnym obszarze, a tym samym wyrównanie jej szans społecznych i zawodowych),
  • zakresu realizacji projektu (na terenie np. zakładu karnego).

Instrukcja dotycząca każdego pytania standardu minimum znajduje się w "Podręczniku przygotowania wniosku o dofinansowanie PO KL/".

 

Tak więc niezależnie od tego, czy jest to projekt  mający jasno określone równościowe cele, czy projekt nastawiony np. tylko na zapewnienie grupom docelowym szkoleń i doradztwa zawodowego,  musi on prowadzony zgodnie z równością szans kobiet i mężczyzn. Prawidłowość realizacji tej zasady w ramach wdrażanych projektów oceniana jest poprzez weryfikowanie:

  • uzasadnienia realizacji - czy projekt odpowiada na rzeczywiste problemy, czyli czy analiza wstępna i zebrane dane obrazują rzeczywiste problemy każdej z płci;
  • doboru grupy docelowej - czy proporcje w jakich zostali włączeni do projektu reprezentanci i reprezentantki obu płci  odzwierciedlają rzeczywiste proporcje w grupie docelowej (jeśli np. grupa osób długotrwale bezrobotnych, do których kierowany jest projekt to 70% kobiet i 30% mężczyzn, to przynajmniej te proporcje trzeba zachować dobierając grupę docelową lub tez przygotować projekt skierowany wyłącznie do kobiet; przyjęcie podziału 50/50 umacnia istniejące nierówności);
  • czy projekt rzeczywiście odpowiada na problemy obu płci, szczególnie tej defaworyzowanej, czy nie utrwala lub nie zwiększa istniejących nierówności (np. czy adekwatnie dobrano tematy szkoleń zawodowych dla kobiet i mężczyzn, kierując się rzeczywistym zapotrzebowaniem rynku a nie podziałem na stereotypowo postrzegane: "męskie” i „kobiece” zawody – tu słynny już przykład kształcenia kobiet na florystki, gdzie zapotrzebowanie rynku lokalnym jest wręcz minimalne, a mężczyzn na operatorów wózków widłowych, gdzie stosunkowo łatwo jest o pracę);
  • czy wypracowane w ramach projektu rezultaty wpływają na rzeczywistą poprawę sytuacji płci będącej w gorszej sytuacji, czy wpływają na zmniejszenie nierówności (ważny jest również sposób w jaki została zaplanowana ewaluacja lub monitoring – czy zwraca uwagę na efekty działań projektu uwzględniając perspektywę płci);
  • zarządzanie projektem, gdzie nie tylko należy zwrócić uwagę na proporcjonalny udział kobiet i mężczyzn, ale również włączanie w proces decyzyjny (np. poprzez monitorowanie/zbieranie opinii uczestników/czek na temat skuteczności prowadzonych działań) reprezentantów i reprezentantki grup/y docelowej.
Opracowane przez: Agnieszka Siekiera
równość.info
Przesłanki Płeć

Publikacje z zakresu