Słownik

Sankcja nieważności

W myśl przepisów art. 18 § 2 Kodeksu pracy, postanowienia umów i aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne; zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy. Oznacza to, że umieszczenie w umowie o pracę (lub w innym akcie,  na którego podstawie powstaje stosunek pracy) postanowienia sprzecznego z przepisami antydyskryminacyjnymi powoduje, że postanowienia naruszające prawo pracownika do równego traktowania należy uznać za nieważne.

Na płaszczyźnie stosowania prawa, zasada równości i niedyskryminacji oddziałuje przede wszystkim jako wiążąca wskazówka przy wykładni przepisów prawa, zwłaszcza przepisów zawierających zwroty niedookreślone. Jeżeli pracodawca zastosował normę prawną w stosunku do pracownika z naruszeniem zasady równości praw i niedyskryminacji, pracownik może dochodzić na drodze sądowej naruszonych uprawnień (J. Skoczyński, „Zasada równego traktowania pracowników”, PiZS z. 7-8, 1999r).

 

Przykład
Pracodawca, kierując się szkodliwymi stereotypami nt. stosunku młodych kobiet – pracownic do pracy, wprowadził praktykę podpisywania przez nowozatrudnione młode kobiety zobowiązanie, iż nie zajdą w ciąże w ciągu najbliższych 3 lat od podpisania umowy o pracę pod groźbą dyscyplinarnego zwolnienia z pracy. Pracownice, nieświadome sprzeczności z prawem tego typu działań, podpisały tego typu oświadczenia. Jedna z nich w kilka miesięcy po zawarciu umowy o pracę zaszła w ciążę i zgodnie z podpisanym oświadczeniem jej stosunek pracy został rozwiązany. Biorąc pod uwagę, iż oświadczenie, które podpisała jest sprzeczne z prawem pracy, pracownica, pomimo podpisanego zobowiązania, ma prawo wystąpić do sądy pracy o odszkodowanie za doznaną dyskryminację (w tym przypadku ze względu na płeć).

Opracowane przez: Krzysztof Śmiszek
Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego

Źródła