Słownik

Queer studies

(STUDIA NAD ODMIENNOŚCIĄ)

Interdyscyplinarne studia obierające za przedmiot swych badań i zainteresowań nieheteronormatywną tożsamość seksualną, kulturowe i społeczne konstruowanie i funkcjonowanie seksualności, tożsamości płci, ról i stereotypów płciowych. Queer studies odrzucają podział ludzi i relacji między nimi na homo- i heteroseksualne.

Queer studies powstało jako kontynuacja i zarazem krytyka studiów gejowsko – lesbijskich, które za obiekt swych badań obrały homoseksualność. Analizy podejmowane w ramach tego pierwszego nurtu przyczyniły się do stworzenia jednorodnej charakterystyki tego, co określone zostało jako tożsamość osób homoseksualnych (gay identity) i powiązany z tą tożsamością styl życia, prowadzący do wytworzenia specyficznej kultury lesbijek i gejów (gay culture). Co więcej dyskurs ten, wykorzystywany jako element strategii politycznej na rzecz poprawy sytuacji osób nieheteroseksualnych, często posługiwał (posługuje) się wizerunkiem osób homoseksualnych jako „prawie heteroseksualnych”, prowadzących stateczne życie w monogamicznych związkach i nie odbiegających, poza swoją mniejszościową orientacją psychoseksualną poza ogólnie akceptowane normy społecznych zachowań, zarówno w sferze prywatnej jak i publicznej.

Queer studies kwestionuje tę orientację tożsamościową, zwracając uwagę, że jest ona oparta na błędnych założeniach braku różnicy pomiędzy osobami LGB (usuwając przy tym na margines osoby transseksualne i transgenderowe). Interpretuje to także jako przeniesienie do wewnątrz ruchu LGBT opresyjnej normatywności, która sankcjonuje i wyklucza inne ekspresje swojej seksualności czy tożsamości płciowej poza stworzoną charakterystykę.

Queer studies w swoich analizach i dociekaniach przenosi punkt ciężkości na inne zagadnienie: dominującej tożsamości seksualnej oraz sposobu jej ustanawiania i utrwalania. Tym sposobem bada przyczyny funkcjonowania opresyjnych, dyscyplinujących jednostkę norm, aby móc się przyjrzeć ich skutkom w postaci stworzenia konstruktu homoseksualnego odmieńca.

Kierunek tych dociekań teoretycznych oraz działań praktycznych rozwija się na świecie od początku lat 90. XX wieku, w Polsce pierwsze studenckie koła naukowe queer studies pojawiły się w pierwszych latach XXI wieku.

 

Opracowane przez: Magdalena Chustecka
Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej
Obszar Nauka

Źródła

Publikacje z zakresu