Słownik

Pełnomocnik Rządu ds.Równego Traktowania

Pełnomocnik Rządu ds. Równego Traktowania to jeden z dwóch organów powołanych ustawą z dnia 3 grudnia 2010 roku o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (tzw. ustawą równościową), którego zadaniem jest przeciwdziałanie naruszeniom zasady równego traktowania z takich powodów jak płeć, rasa, pochodzenie etniczne, narodowość, religia, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Pełnomocnik jest organem rządowym, powoływanym i odwoływanym przez Prezesa Rady Ministrów. Pełnomocnikiem jest Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, która jednocześnie obsługuje administracyjnie i merytorycznie jego biuro.

Do zadań Pełnomocnika należy realizowanie polityki rządu w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, a w szczególności opracowywanie i opiniowanie aktów prawnych w zakresie równego traktowania, analiza obowiązującego ustawodawstwa pod kątem równego traktowania i formułowanie zaleceń zmiany obowiązujących przepisów, monitorowanie sytuacji w zakresie przestrzegania zasady równego traktowania, promowanie, upowszechnianie i propagowanie problematyki równego traktowania, współpraca z krajowymi organizacjami społecznymi, w tym ze związkami zawodowymi i organizacjami pracodawców, współpraca w przygotowywaniu sprawozdań i raportów z realizacji wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych dotyczących zasady równego traktowania oraz przeciwdziałania dyskryminacji. Zgodnie z przepisami ustawy, Pełnomocnik może inicjować, realizować, koordynować lub monitorować programy na rzecz zasady równego traktowania oraz przeciwdziałania naruszeniom zasady równego traktowania, we współpracy z właściwymi ministrami.

Jednym z ważniejszych zadań ustawowych Pełnomocnika jest obowiązek opracowania i przedkładania Radzie Ministrów Krajowego Programu Działań na rzecz Równego Traktowania, który ma określać cele i priorytety działań na rzecz równego traktowania, w szczególności w zakresie:

  1)   podnoszenia świadomości społecznej w zakresie równego traktowania, w tym na temat przyczyn i skutków naruszenia zasady równego traktowania;

  2)   przeciwdziałania naruszeniom zasady równego traktowania;

  3)   współpracy z partnerami społecznymi, organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami w zakresie równego traktowania.

W świetle przepisów ustawy, Pełnomocnik opracowuje i przedkłada Radzie Ministrów, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, sprawozdanie za poprzedni rok kalendarzowy, zawierające:

  1)   informację o prowadzonej działalności w zakresie równego traktowania oraz jej wynikach;

  2)   wnioski oraz rekomendacje dotyczące działań, które należy podjąć w celu zapewnienia przestrzegania zasady równego traktowania;

  3)   raport z realizacji Krajowego Programu Działań na rzecz Równego Traktowania (…).


W przeszłości, nazwa urzędu Pełnomocnika, jak i jego kompetencje i usytuowanie były zróżnicowane, w zależności od priorytetów, jakie poszczególne rządu obierały w sferze dotyczącej praw człowieka i przeciwdziałania dyskryminacji. Pełnomocnicy najczęściej usytuowani byli w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów lub w ministerstwie obsługującym ministra właściwego do spraw pracy i polityki społecznej. Do kompetencji Pełnomocników należało m.in. przeciwdziałanie dyskryminacji, ochrona praw kobiet lub kwestie promowania praw rodziny. Do chwili wejścia w życie tzw. ustawy równościowej, Pełnomocnicy powoływani byli każdorazowo (podczas formułowania się nowych rządów) rozporządzeniem Rady Ministrów. Ustawa równościowa wprowadziła ustawową gwarancję istnienia i ciągłości prac Pełnomocnika Rządu ds. Równego Traktowania. 

Opracowane przez: Krzysztof Śmiszek
Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego
Obszar Prawo

Publikacje z zakresu