Słownik

Oralizm

Pojęcie oralizmu związane jest z drugim Międzynarodowym Kongresem Edukacji Głuchych (Internetional Congress oo Education of the Deaf), który odbył się w Mediolanie w 1880r. Do czasów Kongresu w nauczaniu Głuchych konkurowały ze sobą dwa podejścia. Jednym z nich było nauczanie w języku migowym a drugim tzw. metoda oralna czyli nauczanie przede wszystkim mowy. Podczas Kongresu przyjęto osiem rezolucji a dwie spośród nich uważa się za szczególnie istotne. 

Stosunkiem głosów 160 do 4 przyjęto rezolucję nr 1, która głosiła:
Zważywszy na niezaprzeczalny fakt wyższości mowy nad miganiem w przywracaniu głuchoniemych społeczeństwu i wyposażaniu ich w doskonalszą wiedzę językową
Deklarujemy
Metoda Oralna powinna być preferowana wzgledem metody migowej w edukacji i szkoleniu głuchoniemych. (Tłumaczenie własne na podstawie tekstu rezolucji dostępnego na stronie: http://www.milan1880.com/milan1880congress/eightresolutions.html)

Rezolucję nr 2 przyjętno stosunkiem głosów150 do 16:
Zważywszy na fakt, że równoczesne używanie mowy i migania ma niekorzystny wpływ na mowę, czytanie z ust oraz prezycję myślenia
Deklarujemy
Metoda Oralna powinna być preferowana. (Tłumaczenie własne na podstawie tekstu rezolucji dostępnego na stronie: http://www.milan1880.com/milan1880congress/eightresolutions.html)

Przytoczone powyżej rezolucje miały decydujący wpływ na rozwój edukacji Głuchych. Stopniowo ze szkół zaczęto usuwać Głuchych nauczycieli, którzy nie byli w stanie nauczać za pomocą Czystej Metody Oralnej.

Pojęcie oralizmu z czasem stało się synonimem nie tylko oralnej metody nauczania ale także postawy deprecjonowania języka migowego względem mowy. Przykład oralistycznego sposobu myślenia przytacza Harlan Lane:

Dalej, przewodniczący Kongresu przeszedł do tego, co nazwał podstawowym argumentem: „Mowa ustana jest jedyną siłą, która może na nowo rozniecić boskie światło, jakim jest natchniony człowiek, gdy otrzymuje duszę zamieszkującą ciało, uzyskując jednocześnie środki dla rozumienia, pojmowania i wyrażania samego siebie... Natomiast znaki migowe nie wystarczają do pełnej ekspresji myśli z jednej strony, a pobudzają i akceptują fantastyczne myślenie i rozmaite funkcje wyobraźni... Pełen fantazjowania język migowy wznosi się ponad rzeczywistość zmysłową i rozbudza emocje, podczas gdy mowa wznosi na wyższy poziom umysł w sposób znacznie bardziej naturalny, spokojny, pełen roztropności i prawdy.” (Harlan Lane, 1996)

Oralizm do lat 70-ych XX w. był powszechną praktyką nauczania Głuchych. Pomimo ideologicznego nacisku na promowanie pojedynczych przypadków sukcesu metody oralnej jej efektywność okazała się być niska. Głuche osoby uczone metodą oralną nie przestwały używać języka migowego do codziennej komunikacji. Metoda oralna nie rozwiązała także problemu analfabetyzmu. Badania przeprowadzone w Anglii w 1979 r. ujawniły szokujący fakt, że przeciętnie u Głuchych osób kończących edukację szkolną umiejętności czytania ze zrozumieniem są na poziomie umiejętności ośmioletniego dziecka słyszącego, co umożliwia zapoznanie się zaledwie z tytułami i nagłówkami gazet typu tabloid.  (Paddy Ladd, Mike Gulliver, Sarah Batterbury, 2003)

Oralizm można też wpisać w szerszy kontekst kulturowy. Popularnośc metody oralnej w drugiej połowie XIXw. wiąże się z rosnącą na znaczeniu koncepcją ewolucjonizmu, dla której inspiracją były odkrycia K. Darwina. Według tych teorii ludzkość ewoluowałą od form niższych, pierwotnych do bardziej rozwiniętych. W tej koncepcji język migowy zaliczany był do wcześniejszego, bardziej niedoskonałego etapu rozwoju ludzkości. 

Obecnie oralizm jest synonimem przemocy i określany bywa jako przejaw językowego ludobójstwa (Tove Skutnabb-Kanga, Åbo Akadem) zgodnie z definicją ludobójstwa zawartą w Konwencji ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa:

Artykuł II

W rozumieniu Konwencji niniejszej ludobójstwem jest którykolwiek z następujących czynów, dokonany w zamiarze zniszczenia w całości lub części grup narodowych, etnicznych, rasowych lub religijnych, jako takich:

b) spowodowanie poważnego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia psychicznego członków grupy,

e) przymusowe przekazywanie dzieci członków grupy do innej grupy.

Ten sposób rozumienia oralizmu dobrze oddaje znaczenie praktyk oralistycznych dla społeczności Głuchych na całym świecie. Oralizm jest deprecjonowaniem języka migowego, odmawianiem osobom Głuchym prawa do komunikacji i nauki w języku migowym. Postawa oralistyczna pozbawia osoby Głuche godności ludzkiej poprzez pozbawianie ich możliwości rozwoju własnego języka ojczystego i kultury z nim związanej.

 

Za przejaw postawy oralistycznej uznawane są:

  • brak tłumaczenia na język migowy wiadomości i informacji
  • brak dostępu do tłumaczy języka migowego w miejscach publicznych
  • edukacja metodą oralną
  • ocena osoby Głuchej z uwagi na jej umiejętność mówienia (np. „Kasiu, ale Ty ładnie mówisz”)
  • zabranianie osobom Głuchych wypowiadania się w języku migowym
  • deprecjonownie języka migowego poprzez traktowanie wypowiedzi w języku migowym jako mniej merytorycznych od wypowiedzi w języku mówionym
  • promownaie technologii przywracającej słuch i wspierającej edukację metodą oralną (np. implanty ślimakowe)
  • dominacja oralnej formy komunikacji w danym społeczeństwie, państwie, instytucji

Na 21. Międzynarodowym Kongresem Edukacji Głuchych w Vancouver w 2010 r. podpisano  oświadczenie, w którym oficjalnie odrzucono rezulucje przyjętne na Kongresie w Milanie w 1880r.

Opracowane przez: Magdalena Dunaj
Polski Związek Głuchych, ZG
Obszar Edukacja

Źródła

Publikacje z zakresu