Słownik

Mizoginia

Określana jest jako irracjonalne negatywne nastawienie mężczyzn wobec kobiet, którego komponentami są nienawiść, odraza, strach i wrogość. Może być cechą postrzegania kobiet przez poszczególne osoby, może być podejściem leżącym u podstaw całego systemu społecznego. Jej cechą jest transhistoryczność, systemowość, przenikanie przez podwaliny porzadku społecznego i umocowanie w prawie społeczności.

Mizoginia (gr. misos – nienawiść, gyne – kobieta) ma długą tradycję w filozofii dającej uzasadnienie patriarchalnego porządku społecznego, opartego na dewaluacji wartości kobiet. Feministyczne badaczki wskazują, że mizoginia jest jednocześnie przyczyną i skutkiem systemy patriarchalnego. Już w filozofii antycznej, dającej podwaliny współczesnemu myśleniu o świecie w kulturze tzw. Zachodu, kobiety były uważane przez Arystotelesa za niedorozwiniętych mężczyzn, za wcześniejsze, mniej doskonałe stadium rozwoju człowieka rozumianego jako mężczyzna (patrz: androcentryzm). Mizoginia jest też uważana za cechę wielu porządków religijnych.

Mizoginia jest przejawem porządku społecznego opartego na relacji między grupą dominującą (mężczyznami), a grupą podporządkowaną (kobietami), gdzie głęboko zakorzeniona w kulturze wrogość wobec kobiet pozostaje najczęściej nieujawniana wprost i naturalizowana. Mizoginia ma swoje konkretne przejawy w życiu społecznym, np. przemoc wobec kobiet, dyskryminację ze względu na płeć, deprecjację tego, co w kulturze uważane za „kobiece”, infantylizację i uprzedmiotowianie, seksualizację kobiet.

Ponieważ mizoginia charakteryzuje całe systemy społeczne i ideologie, które leżą u ich podstaw, można powiedzieć, że mizoginiczne nastawienie może w wyniku socjalizacji cechować także kobiety i ich podejście do innych kobiet.

Badaczki wskazują, że mizoginia nie jest odbiciem mizoandrii, czyli niechęci kobiet wobec mężczyzn. Mizoginia oznacza zakorzenioną i wspieraną systemowo i instytucjonalnie wrogość do kobiet powodowaną samym faktem, że są one kobietami. Mizoandria natomiast oznacza wrogość nie tyle wobec mężczyzn, co wobec tradycyjnie rozumianych męskich ról, które przez wielu mężczyzn są odgrywane i wspierane.

Opracowane przez: Natalia Sarata
Fundacja Przestrzeń Kobiet
Przesłanki Płeć

Źródła

Publikacje z zakresu