Słownik

Gender mainstreaming

Gender mainstreaming (w Polsce tłumaczone często jako polityka równości płci) to strategia oznaczająca włączanie perspektywy płci do głównego nurtu polityki i podejmowania decyzji, uwzględnianie potrzeb i możliwości obu płci we wszystkich podejmowanych działaniach, projektach, politykach. Oznacza to refleksję nad każdą decyzją – czy to na polu politycznym, ekonomicznym, czy społecznym pod względem tego, jaki ma ona wpływ na sytuację kobiet i mężczyzn, czy np. polepszy sytuację obu płci, czy tylko jednej, czy pogłębi istniejące nierówności, czy wręcz przeciwnie.

Strategia gender mainstreaming została zapisana w dokumentach końcowych IV Światowej Konferencji ONZ w Sprawie Kobiet, która odbyła się w 1995 roku w Pekinie (w Deklaracji Pekińskiej).

W 1996 roku Komisja Europejska uznała ją za obowiązującą w polityce i działaniach Unii Europejskiej.

Najważniejsze elementy strategii gender mainstreaming:

  1. polityka równości płci stanowi politykę horyzontalną, a więc obowiązuje we wszystkich działaniach władz publicznych oraz wszędzie tam, gdzie wykorzystywane są środki publiczne. A zatem obejmuje wszystkie zagadnienia, na których skupia się polityka państwa, województwa, powiatu czy gminy, jednocześnie powinna także znaleźć swoje odzwierciedlenie w projektach realizowanych przez instytucje sektora pozarządowego czy prywatnego, które korzystają ze środków publicznych;
  2. kwestie równości płci powinny być brane pod uwagę i wdrażane na wszystkich etapach tworzenia i realizacji danej polityki, programu czy projektu;
  3. celem polityki równości płci jest rzeczywiste wyrównanie sytuacji życiowej kobiet i mężczyzn, a zatem celem gender mainstreaming jest równość płci.

W dokumentach Organizacji Narodów Zjednoczonych politykę równości płci definiuje się jako „proces oceny wpływu na sytuację kobiet i mężczyzn wszelkich planowanych działań, w tym ustawodawstwa, polityki lub programów, we wszystkich dziedzinach i na wszystkich poziomach. Jest to strategia, zgodnie z którą problemy i doświadczenia kobiet i mężczyzn stają się integralnym elementem planowania, wdrażania, monitorowania i ewaluacji wszelkiej polityki i programów we wszystkich sferach życia politycznego, ekonomicznego i społecznego, tak aby kobiety i mężczyźni odnosili równe korzyści, a nierówność się nie utrwalała.”

Celem strategii gender mainstreaming jest dostrzeganie i uwzględnianie odmiennych potrzeb kobiet i mężczyzn zarówno przy podejmowaniu decyzji politycznych, jak i planowaniu i realizacji projektów, aby przeciwdziałać dyskryminacji oraz polepszać jakość życia wszystkich członkiń i członków społeczeństwa. W odniesieniu do praktyki – inaczej na życie dziewcząt i chłopców wpłynie decyzja o zbudowaniu w gminie boiska do piłki nożnej – strategia gender mainstreaming oznacza, że przyglądając się takiej decyzji zakładamy „równościowe okulary” i sprawdzamy, kto skorzysta, w jakim stopniu, jak często – a zatem też: do kogo trafią zainwestowane pieniądze.

Standard minimum realizacji zasady równości szans kobiet i mężczyzn w projektach PO KL” to praktyczny przykład realizacji strategii gender mainstreaming na poziomie projektu – na każdym etapie planowania, a potem realizacji projektu jego autorki/autorzy uwzględniają perspektywę płci.

Opracowane przez: Małgorzata Jonczy-Adamska
Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej
Przesłanki Płeć

Źródła

Publikacje z zakresu