Słownik

Edukacja rozwojowa

Nie ma jednej, oficjalnej, powszechnie funkcjonującej na świecie definicji „edukacji rozwojowej”. Poszczególne instytucje i organizacje, autorzy różnych publikacji i osoby koordynujące działania związane z tą dziedziną definiują ją autonomicznie, podkreślając różne aspekty.

Termin zaczął funkcjonować pod koniec lat sześćdziesiątych XX w. Jego wejście do słownika organizacji pozarządowych, Kościołów i Organizacji Narodów Zjednoczonych związany był z działaniami wymienionych podmiotów w krajach - tak zwanego dziś - Globalnego Południa (dawniej Kraje Trzeciego Świata). W 1985 roku ONZ zdefiniowała cel edukacji rozwojowej, jako umożliwianie ludziom uczestnictwa w rozwoju własnej społeczności, narodu i świata jako całości. Dziś osoba poszukująca tego terminu znajdzie informacje na stronach internetowych i w publikacjach instytucji i organizacji różnego szczebla, z tym, że często definicja edukacji rozwojowej znajdować się będzie w towarzystwie szerszego pojęcia, jakim jest edukacja globalna.

Wedle Centrum Północ-Południe Rady Europy edukacja rozwojowa, obok edukacji o prawach człowieka, edukacji dla zrównoważonego rozwoju, edukacji dla pokoju i zapobiegania konfliktom oraz edukacji międzykulturową, stała się częścią edukacji globalnej, definiowanej jako edukacja, która otwiera ludziom oczy i umysły na świat oraz uświadamia o konieczności podejmowania działań na rzecz dążenia do większej sprawiedliwości, równości i zagwarantowania respektowania praw człowieka dla wszystkich.

Nad polską definicją edukacji globalnej pracował w 2011 r. międzysektorowy zespół złożony z przedstawicieli i przedstawicielek m.in. Grupy Zagranica (stowarzyszenie polskich organizacji pozarządowych), Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Spraw Zagranicznych, ośrodków doskonalenia nauczycieli i uczelni wyższych. Preambuła złożonej definicji głosi, że edukacja globalna to część kształcenia obywatelskiego i wychowania, która rozszerza ich zakres przez uświadamianie istnienia zjawisk i współzależności globalnych. Jej głównym celem jest przygotowanie odbiorców do stawiania czoła wyzwaniom dotyczącym całej ludzkości. To do tej definicji odwołuje się dziś większość organizacji i instytucji zaangażowanych w międzynarodową współpracę rozwojową, wspieranie demokracji, pomoc humanitarną i edukację globalną (zastępując termin edukacji rozwojowej definicją szerszego zjawiska – edukacji globalnej).

Program „Polska pomoc” Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej promuje definicję edukacji rozwojowej, jako tej, której zadaniem jest wyjaśnienie z czego wynikają i na czym polegają problemy współczesnego świata. Pomaga też zrozumieć, jakie czynniki kształtują, i w jaki sposób, międzynarodowy rozwój. Edukacja rozwojowa przybliża polskiemu społeczeństwu zagadnienia dotyczące sytuacji uboższych krajów, pokazuje wzajemne zależności między Polakami a mieszkańcami krajów rozwijających się. Powinna ona również pobudzać do krytycznej i świadomej refleksji nad własnym stylem życia i codziennymi wyborami, które w kontekście globalnym wywierają pozytywny bądź negatywny wpływ na jakość życia ludzi w innych krajach. W rezultacie edukacja rozwojowa powinna prowadzić do osobistego zaangażowania na rzecz walki z ubóstwem oraz włączenia się w proces budowania globalnego społeczeństwa opartego na zasadach solidarności, równości i współpracy.

Opracowane przez: Dominika Cieślikowska
Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej
Obszar Edukacja

Źródła

  • http://globalnepoludnie.pl/Co-to-jest-pomoc-rozwojowa/ dostęp: 5.12.2012.  
  • http://www.pah.org.pl/o-pah/115/edukacja_globalna/ dostęp: 5.12.2012.  
  • http://www.polskapomoc.gov.pl/Edukacja,globalna,6.html/ dostęp: 5.12.2012.  
  • http://zagranica.org.pl/ dostęp: 5.12.2012
Publikacje z zakresu