Uchodźcy w Polsce

Prezentujemy wybrane zasoby portalu RÓWNOŚĆ.INFO dotyczące tematyki uchodźstwa. Opracowanie jest podzielone na część podstawową zawierającą naszym zdaniem kluczowe informacje oraz część rozszerzoną umożliwiająca pogłębienie wiedzy o tematyce uchodźstwa i migracji. Opracowanie zostało przygotowanie z okazji Dnia Solidarności z Uchodźcami 15 października 2015 roku.

- tym znaczkiem oznaczone zostały treści, które można wykorzystać w edukacji formalnej i nieformalnej.

 

DEFINICJE:

Uchodźstwo

Proces zmiany miejsca stałego pobytu (usual  residence) w sytuacji zagrożenia prześladowaniami. W odróżnieniu od migracji nie zachodzi całkiem dobrowolnie, a jest wynikiem sytuacji polityczno-społecznej w danym miejscu (najczęściej konfliktów zbrojnych, ale nie tylko).

więcej

 

Status uchodźcy

Międzynarodowa forma ochrony nadawana cudzoziemcowi/cudzoziemce, którzy spełniają warunki określone w Konwencji dotyczącej statusu uchodźców z 28 lipca 1951 (Konwencja Genewska) i Protokole dotyczącym Uchodźców (Protokół Nowojorski) z 31 stycznia 1967.

więcej

 

Azyl

To druga, obok statusu uchodźcy (a nie równoznaczna jak w wielu krajach), forma ochrony cudzoziemców i cudzoziemek na terenie Polski, wymieniona i zdefiniowana w Ustawie z dnia 13 czerwca 2003 roku o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskie. Udziela się go na wniosek cudzoziemcy/mki, gdy:

więcej

 

AKTY PRAWNE:

 

Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 roku o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa zawiera wszystkie podstawowe definicje oraz procedury i zasady postępowania z osobami ubiegającymi się o status uchodźcy.

 

PUBLIKACJE:

Uchodźcy: teoria i praktyka

W tomie znajdują się teksty skierowane do różnych czytelników - działaczy organizacji pozarządowych, pracowników administracji, nauczycieli, trenerów, studentów, pracowników naukowych - zainteresowanych zjawiskiem uchodźstwa, a zwłaszcza jego polskim wymiarem.

więcej

 

Jak pomagać cudzoziemcom poszukującym w Polsce ochrony? Poradnik dla instytucji publicznych i organizacji pozarządowych.

Poradnik zawiera przydatne informacje o normach kulturowych wybranych grup imigranckich, o możliwości życia i integracji, pracy i edukacji, jakie mają cudzoziemcy w Polsce. Ponadto można w nim znaleźć wskazówki dotyczące ubiegania się o ubezpieczenie zdrowotne, świadczenia z pomocy społecznej a także wskazówki dotyczące poszukiwania mieszkania.

więcej

 

Imigranci w społeczeństwie polskim

Publikacja zawiera podstawowe informacje o największych grupach imigranckich w Polsce, warunkach życia w Polsce, polityce państwa oraz kluczowe fakty dotyczące różnic religijnych i kulturowych.

 więcej

Publikacje prasowe:

Więcej wiedzy – mniej strachu – uchodźcy w Polsce

Kiedy? Ilu? Gdzie? – wszystko co należy wiedzieć o uchodźcach i imigrantach. "Więcej wiedzy – mniej strachu – uchodźcy w Polsce" - pod takim tytułem w wydaniach papierowych największych dzienników, na stronach wiodących portali i serwisach opiniotwórczych tygodników ukazał się informator dotyczący uchodźców w Polsce. 

 

BADANIA:

Przeciwdziałanie dyskryminacji i ksenofobii wobec uchodźców i marginalizowanych migrantów w Polsce

Raport z monitoringu przeprowadzonego przez Centrum Pomocy Prawnej im. H. Nieć dotyczącego sytuacji osób przebywających w polskich ośrodkach dla cudzoziemców.

 

ORGANIZACJE:

WAŻNE STRONY:

 Urząd do Spraw Cudzoziemców: http://udsc.gov.pl

 Serwis MSWiS: www.uchodzca.org.pl

 Biuro Wysokiego Komisarza NZ ds. Uchodźców: www.unhcr-centraleurope.org/pl/index.html

 

POZIOM ROZSZERZONY

DEFINICJE:

Migranci i migranki

Najogólniej pojęciem tym określane są osoby i/ lub grupy, które zmieniły miejsce pobytu/ zamieszkania.
W haśle tym mieści się jednak kilka aspektów wartych dłuższego komentarza.

więcej

 

Migracja przymusowa

Ma miejsce, gdy osoby zmuszone są przez władze publiczne do zmiany kraju, w którym mieszkały i spędzały większość czasu.
Może wiązać się z...

więcej

 

AKTY PRAWNE:

KONWENCJA DOTYCZĄCA STATUSU UCHODŹCÓW sporządzona w Genewie dnia 28 lipca 1951 r.

Konwencja dotycząca statusu uchodźców z 1951 r. jest obecnie kluczowym dokumentem prawnym w dziedzinie ochrony uchodźców. Konwencja definiuje pojęcie uchodźcy i określa, jakiego rodzaju ochronę prawną, inną pomoc oraz prawa socjalne uchodźcy powinni otrzymać od państwa będącego sygnatariuszem Konwencji. Kluczowe postanowienie Konwencji wyraźnie zabrania zawracania uchodźców do kraju, z którym wiążą się ich obawy dotyczące prześladowań. Konwencja określa także obowiązki uchodźców wobec rządu państwa przyjmującego i precyzuje, iż osoby pewnej kategorii, np. przestępcy wojenni, nie spełniają kryteriów warunkujących uzyskanie statusu uchodźcy.

więcej

 

PROTOKÓŁ dotyczący statusu uchodźców, sporządzony w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r.

Państwa-Strony niniejszego protokołu, biorąc pod uwagę, że Konwencja dotycząca statusu uchodźców, podpisana w Genewie dnia 28 lipca 1951 r., zwana dalej Konwencją, obejmuje tylko te osoby, które stały się uchodźcami na skutek zdarzeń sprzed dnia 1 stycznia 1951 r., biorąc pod uwagę, że  od  czasu przyjęcia  Konwencji  pojawiła   się  nowa  sytuacja odnośnie do uchodźców i w związku z tym zainteresowani uchodźcy mogą nie zostać objęci Konwencją, biorąc pod uwagę, że pożądane jest, aby uchodźcy objęci definicją przewidzianą w Konwencji posiadali jednakowy status bez względu na zawiły termin 1 stycznia 1951 r., uzgodniły, co następuje.

więcej

 

DYREKTYWA RADY 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony.

Wspólna polityka azylowa, w tym Wspólny Europejski Systemem Azylowy, jest integralną częścią dążenia Unii Europejskiej do ustanowienia i systematycznego powiększania przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, otwartej dla wszystkich tych, których okoliczności zmuszają do poszukiwania na drodze prawnej ochrony we Wspólnocie.

więcej

 

PUBLIKACJE:

Uchodźca w mojej klasie

Materiały dydaktyczne dla nauczycieli - scenariusze lekcji związane z uchodźcami i uchodźstwem oraz różnicami kulturowymi. Publikacja została wydana w ramach realizacji projektu Uchodźca - mój kolega i sąsiad. Aktywny udział dzieci uchodźców w społeczności lokalnej realizowanego przez Stowarzyszenie VOX HUMANA.

więcej

 

Podręcznik europejskiego prawa dotyczącego azylu, granic i imigracji

Podręcznik ma stanowić pomoc dla prawników, którzy nie są specjalistami w obszarze azylu, zarządzania granicami i prawa imigracyjnego; przeznaczony jest dla adwokatów, sędziów, prokuratorów, funkcjonariuszy straży granicznej, urzędników służb migracyjnych oraz innych osób współpracujących z organami krajowymi, a także dla organizacji pozarządowych i innych organów, które mogą mieć do czynienia z kwestiami prawnymi dotyczącymi tych zagadnień.

więcej

 

Integracja czy dyskryminacja? Polskie wyzwania i dylematy u progu wielokulturowości.

Książka poświęcona jest dylematom związanym zarówno z obecnością starych grup etnicznych na terytorium Polski, jak i z napływem nowych grup i tworzeniem się nowych, egzotycznych nawet społeczności imigranckich. Autorzy przede wszystkim zajmują się problemami dotyczącymi dyskryminacji i integracji starych grup etnicznych oraz nowych przybyszów.

więcej

 

Poznajmy się - różnorodność, zrozumienie, otwartość.

Scenariusz warsztatu na temat wielokulturowości, który można przeprowadzić w szkołach lub organizacjach pozarządowych. Oprócz teoretycznego wprowadzenia do tematyki migracji, w publikacji znajdują się propozycje ćwiczeń w grupach, quiz i pomysły na dodatkowe zajęcia.

więcej

 

Klinika prawa uchodźczego i migracyjnego – organizacja i zasady funkcjonowania. Podręcznik

Podręcznik składa się z dwóch części. Pierwsza – omawia organizację i funkcjonowanie kliniki prawa uchodźczego i migracyjnego; druga traktuje o podstawach prawnych udzielania cudzoziemcom ochrony: stronie materialnej i postępowaniu w sprawie udzielania ochrony międzynarodowej. Omówione zostały wszystkie instytucje ochrony cudzoziemców, i zasady postępowania w tym zakresie, tak jak jest to uregulowane w obowiązującym prawie polskim , z uwzględnieniem prawa europejskiego oraz dorobku judykatury polskiej i zagranicznej, także organów międzynarodowych.

więcej

 

Każdy inny, wszyscy równi...

Pakiet edukacyjny przygotowany przez Radę Europy, który stanowi jeden z elementów programu międzykulturowej edukacji młodzieży i dorosłych. Materiały zamieszczone w pakiecie, mogą
być wykorzystane przez wychowawców i trenerów pracujących z młodzieżą i dorosłymi w edukacji formalnej i nieformalnej.

więcej

 

BADANIA:

W poszukiwaniu ochrony

Wybrane problemy dotyczące realizacji praw cudzoziemców ubiegających o nadanie statusu uchodźcy i objętych ochroną międzynarodową w latach 2012-2014. Obserwacje Programu Pomocy Prawnej dla Uchodźców i Migrantów Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Raport podsumowujący pracę i wystąpienia pracowników HFPC w sprawach cudzoziemców ubiegających się o ochronę międzynarodową w Polsce lub nią objętych. Problemy wskazane w raporcie zostały zidentyfikowane przez analizę spraw klientów korzystających z pomocy prawnej i integracyjnej pracowników HFPC w latach 2012–2014. Należy mieć na uwadze fakt, że pomoc prawna świadczona była wyłącznie tym cudzoziemcom, którzy zwrócili się o nią bezpośrednio do HFPC. Zazwyczaj byli to cudzoziemcy, którzy otrzymali negatywną decyzję w postępowaniu uchodźczym.

więcej

 

Raport dotyczący krajowych form udzielania cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej

Raport stanowi próbę uporządkowania wiedzy na temat całego katalogu form udzielania ochrony cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – różnych instytucji, które w polskim ustawodawstwie rozwijały się stopniowo już od dwudziestolecia międzywojennego.

więcej

 

Bez cudzoziemców bylibyśmy ubożsi. Wizerunek cudzoziemców na łamach polskiej prasy

Raport z badań nad wizerunkiem cudzoziemców na łamach polskiej prasy stanowi kontynuację badań prowadzonych w 1996 i 2002 roku. Głównym jego zadaniem było prześledzenie sposobu, w jaki polska prasa traktuje problematykę obecności cudzoziemców w Polsce.

więcej

 

MEDIA:

Dotyczy/nie dotyczy: system w moim życiu

Film został zrealizowany przez grupę młodych uchodźców pochodzących z Czeczeni, Gruzji, Kirgistanu i Kazachstanu, w ramach projektu Mario realizowanego przez Fundację Dzieci Niczyje przy współpracy ze Stowarzyszeniem Praktyków Kultury. Prezentuje wypowiedzi i wnioski- wyrażone językiem piosenek rapowych- do jakich doszła młodzież w czasie kilkunastu spotkań, podczas których dyskutowała na temat ich prób odnalezienia swojego miejsca w Polsce i polskim systemie.

więcej

 

Opowieści o Uchodźcach

Film stworzony przez dzieci z Ośrodka dla Uchodźców w Grotnikach. W warsztatach wzięły udział dzieci pochodzenia czeczeńskiego, gruzińskiego i ukraińskiego, które ze swoimi rodzinami oczekują na nadanie statusu uchodźcy.

więcej

 

 


Opracowanie powstało z okazji Dnia Solidarności z Uchodźcami.
Więcej informacji o Dniu: www.uchodzcymilewidziani.com

Opracował: Krzysztof Łoś ([email protected])